Shloka 89

स तत्राभिहतस्तेनसुग्रीवोवानरर्षभः ।मुष्टिंसम्वर्तयामासवज्रकल्पंमहाबलः ।।।।

sa tatrābhihatas tena sugrīvo vānararṣabhaḥ |

muṣṭiṃ saṃvartayāmāsa vajrakalpaṃ mahābalaḥ ||

അവനാൽ അവിടെ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട സുഗ്രീവൻ—വാനരങ്ങളിൽ വൃഷഭസമൻ, മഹാബലവാൻ—വജ്രസദൃശമായ കഠിന മുഷ്ടി മുറുക്കി കൂട്ടി.

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (pronoun)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
abhihataḥstruck
abhihataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhi√han (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying sugrīvaḥ)
tenaby him/thereby
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन (Instrumental: by that/by him)
sugrīvaḥSugriva
sugrīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vānara-rṣabhaḥbull/foremost of monkeys
vānara-rṣabhaḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणाम् ऋषभः)
muṣṭimfist
muṣṭim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular)
saṃvartayāmāsaclenched/closed
saṃvartayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam√vṛt (धातु) + ṇic (णिच्)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त-धातु (causative) अर्थः: संकुचयामास/मुष्टिं बद्धवान्
vajra-kalpamadamant-like
vajra-kalpam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvajra (प्रातिपदिक) + kalpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (वज्र इव कल्पः) विशेषणम् (qualifying muṣṭim)
mahā-balaḥmighty
mahā-balaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (अव्यय/उपसर्ग-प्राय) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः; विशेषणम् (qualifying sugrīvaḥ)

Then mighty Sugriva, the bull among Vanaras, hit by the fist, clenched his fist adamantly.

S
Sugrīva
V
Vānaras
V
vajra (thunderbolt)

FAQs

Dharma is expressed as steadiness under attack: a righteous leader does not collapse into panic but gathers resolve and responds with measured strength.

After being struck, Sugrīva prepares to counterattack by clenching his fist with determination.

Courage and resilience (dhairya/śaurya) in the face of injury.