Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

तस्यसुस्रावरुधिरंपिहितेचास्यलोचने ।अङ्गदःपाणिनानेत्रेपिधायरुधिरोक्षिते ।।।।सालमासन्नमेकेनपरिजग्राहपाणिवा ।

tasya susrāva rudhiraṃ pihite cāsya locane |

aṅgadaḥ pāṇinā netre pidhāya rudhirokṣite ||

sālam āsannam ekena parijagrāha pāṇinā ||

അവനിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകി, കണ്ണുകൾ മൂടപ്പെട്ടു. രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ കണ്ണുകൾ അങ്കദൻ ഒരു കൈകൊണ്ട് മറച്ച്, മറ്റേ കൈകൊണ്ട് സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ശാലവൃക്ഷം പിടിച്ചു.

तस्यof him/his
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम् (Genitive singular)
सुस्रावflowed out
सुस्राव:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootस्रु (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; सु-उपसर्गः
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; here कर्तृसमानाधिकरण/कर्म: 'blood flowed' (subject)
पिहितेcovered/closed
पिहिते:
अधिकरण-विशेषणम् (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपिहित (प्रातिपदिक; √धा/√धा? as past passive participle from पि-धा 'to cover')
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (PPP); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-द्विवचनम्; विशेषणम् (qualifying लोचने)
and
:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अस्यof him/his
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचनम् (Genitive singular)
लोचनेthe two eyes
लोचने:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचनम्; here प्रथमा (subject complement with पिहिते)
अङ्गदःAngada
अङ्गदः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्गद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
नेत्रेthe two eyes
नेत्रे:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, द्विवचनम्
पिधायhaving covered
पिधाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपि-धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावः (Gerund): 'having covered'
रुधिरोक्षितेsprinkled with blood
रुधिरोक्षिते:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootरुधिर-उक्षित (प्रातिपदिक; रुधिर + उक्षित)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तम् (PPP of √उक्ष् 'to sprinkle'); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-द्विवचनम्; विशेषणम् (qualifying नेत्रे)
सालम्a sal tree
सालम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
आसन्नम्nearby
आसन्नम्:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootआसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सालम्)
एकेनwith one (hand)
एकेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying पाणिना)
परिजग्राहseized/took hold of
परिजग्राह:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; परि-उपसर्गः
पाणिनाwith (his) hand
पाणिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
वाindeed/also
वा:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प/पादपूरण-अव्ययम् (optional/emphatic particle; here likely metrical filler)

Blood flowed from his injured eyes and his eyes got veiled by blood. Covering his eyes with one hand he took hold of a Sal tree nearby.

A
Angada
Ś
Śāla tree

FAQs

Dharma here is steadfastness under suffering: even when impaired, one continues one’s rightful effort rather than collapsing into despair.

After being struck and blinded by blood, Angada shields his eyes and arms himself by grabbing a nearby śāla tree to continue fighting.

Angada’s resilience and presence of mind—he adapts instantly, protecting himself while preparing a counterstrike.