Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः

Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka

स तस्यददृशेमार्गोमांसशोणितकर्दमः ।पतितैःपर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृतः ।।।।

sa tasya dadṛśe mārgo māṃsa-śoṇita-kardamaḥ | patitaiḥ parvatākārair vānarair abhisaṃvṛtaḥ ||

അവന്റെ പാതയിൽ മാംസവും രക്തവും കലർന്ന ചെളിയായി മാറിയ വഴിയെ അവൻ കണ്ടു; പർവ്വതാകാരത്തിൽ വീണ വാനരന്മാർ അതിനെ മുഴുവനും മൂടിയിരുന്നു.

सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ददृशेsaw
ददृशे:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्/आत्मनेपद (perfect, ātmanepada), प्रथमपुरुष, एकवचन
मार्गःpath/way
मार्गः:
कर्म (Karma; seen object)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मांसशोणितकर्दमःa mire of flesh and blood
मांसशोणितकर्दमः:
कर्म (Karma; apposition/descriptor)
TypeNoun
Rootmāṃsa-śoṇita-kardama (प्रातिपदिक; components: māṃsa + śoṇita + kardama)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: मांसशोणितयोः कर्दमः (mire of flesh and blood); मार्गस्य विशेषणभावः
पतितैःby fallen
पतितैः:
करण (Karaṇa; means)
TypeAdjective
Root√pat (धातु) > patita (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् to वानरैः
पर्वताकारैःmountain-sized
पर्वताकारैः:
करण (Karaṇa; qualifier)
TypeAdjective
Rootparvata-ākāra (प्रातिपदिक; components: parvata + ākāra)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष: पर्वतस्य आकारः येषाम् (mountain-shaped); विशेषणम् to वानरैः
वानरैःby vanaras
वानरैः:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अभिसंवृतःcompletely covered
अभिसंवृतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootabhi-saṃ√vṛ (धातु) > abhisaṃvṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक, भूतकृदन्त/PPP)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मार्गः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

On the way he saw flesh and blood fallen like a heap of a mountain covered fully with Vanaras.

N
Narāntaka (implied as 'he')
V
Vānara
M
mārga (path)

FAQs

A dharmic reading confronts the suffering produced by war: righteousness is not triumphalism but responsibility amid grievous human (and non-human) loss.

The battlefield is shown as strewn with massive fallen Vānaras, the ground soaked and churned.

Sobriety and moral gravity—recognizing the real cost of conflict.