Shloka 95
कुम्भकर्णवधः
The Slaying of Kumbhakarna
बुभुक्षितःशोणइतमांसगृध्नुःप्रविव्यतद्वानरसैन्यमुग्रम् ।चखादरक्षांसिहरीन् पिशाचान् ऋक्षांश्चमोहाद्युधिकुम्भकर्णः ।यथैवमृत्युर्हरतेयुगान्ते स भक्ष्यामासहरींश्चमुख्यान् ।।।।
bubhukṣitaḥ śoṇitamāṁsagṛdhnuḥ pravivya tad vānarasainyam ugram |
cakhāda rakṣāṁsi harīn piśācān ṛkṣāṁś ca mohād yudhi kumbhakarṇaḥ |
yathaiva mṛtyur harate yugānte sa bhakṣyāmāsa harīṁś ca mukhyān ||
വിശപ്പോടെ രക്തവും മാംസവും ആഗ്രഹിച്ച കുംഭകർണ്ണൻ ഉഗ്രമായ വാനരസൈന്യത്തിലേക്ക് കയറി; യുദ്ധത്തിൽ മോഹവശനായി രാക്ഷസന്മാരെയും ഹരി-യോദ്ധാക്കളെയും പിശാചുകളെയും ഋക്ഷങ്ങളെയും പോലും വിഴുങ്ങി; യുഗാന്തത്തിൽ മരണം ജീവികളെ കവർന്നെടുക്കുന്നതുപോലെ അവൻ പ്രധാന വാനരന്മാരെയും ഭക്ഷിച്ചു തുടങ്ങി.
Kumbhakarna started seizing principal monkeys in the same way as death at the end of universe. Being famished for flesh and blood he entered the Vanara army in delusion and consumed not only Vanaras but Rakshasas, demons and bears also.
FAQs
Delusion (moha) and uncontrolled appetite lead to adharma—violence that becomes indiscriminate, harming even one’s own side; Dharma requires clarity and discrimination (viveka).
Kumbhakarṇa, maddened and ravenous, surges into the melee and devours combatants without distinction, including allies, like Death sweeping beings away.
The implied virtue is discernment and steadiness of mind; the verse highlights how loss of judgment in war produces catastrophic wrongdoing.