Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

एवंगृहीतेनकथंनुनामशक्यंमयासम्प्रतिकर्तुमद्य ।तथाकरिष्यामियथाहरीणांभविष्यतीष्टं च हितं च कार्यम् ।।।।

evaṁ gṛhītena kathaṁ nu nāma śakyaṁ mayā sampratikartum adya |

tathā kariṣyāmi yathā harīṇāṁ bhaviṣyati iṣṭaṁ ca hitaṁ ca kāryam ||

"ഇപ്രകാരം പിടിയിലായ എനിക്ക് ഇപ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? എങ്കിലും വാനരന്മാർക്ക് ഇഷ്ടവും ഹിതവുമായ കാര്യം സാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കും."

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formरीति-अव्ययम्
गृहीतेनby (his) being seized
गृहीतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgṛhīta (कृदन्त; √grah धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्यय; ‘by/with (him) being seized’ इति तृतीया-हेतौ
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्ययम् (interrogative adverb)
नुindeed (question particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formप्रश्न/निपातः (particle)
नामat all; indeed
नाम:
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनिपातः (emphatic particle)
शक्यम्possible
शक्यम्:
Karta (कर्ता; भावे प्रयोगः)
TypeAdjective
Rootśakya (कृदन्त; √śak धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यत्-प्रत्यय (potential/gerundive) ‘possible’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सम्प्रतिnow
सम्प्रति:
TypeIndeclinable
Rootsamprati (अव्यय)
Formकाल-अव्ययम् (now; at present)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन; infinitive complement)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive)
अद्यtoday; now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकाल-अव्ययम् (today/now)
तथाin that way
तथा:
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formरीति-अव्ययम् (in that manner)
करिष्यामिI will do
करिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
यथाso that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formसम्बन्ध/प्रकार-अव्ययम् (so that; as)
हरीणाम्of the monkeys
हरीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
इष्टम्desired; pleasing
इष्टम्:
Karta (कर्ता; भवति इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (कृदन्त; √iṣ धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्यय; ‘desired/pleasing’
and
:
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
हितम्beneficial
हितम्:
Karta (कर्ता; भवति इत्यस्य)
TypeAdjective
Roothita (कृदन्त; √dhā धातु; ‘placed/beneficial’)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्यय; ‘beneficial’
and
:
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
कार्यम्the task to be done
कार्यम्:
Karta (कर्ता; भवति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootkārya (कृदन्त; √kṛ धातु)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; यत्-प्रत्यय (gerundive used as noun) ‘that which is to be done’

'Caught in this way, how can I do (take action)? I will do what is possible, pleasing, and good to Vanaras now.'

S
Sugrīva
V
Vānara-s (harīṇām)

FAQs

A leader’s dharma is to choose action that serves the collective good (hita) and rightful aim (kārya), not merely personal impulse or revenge.

While physically restrained, Sugrīva evaluates what response is feasible and resolves to act for the welfare of the Vānara forces.

Responsible leadership: prioritizing the army’s welfare and the mission over ego.