HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 170
Previous Verse
Next Verse

Shloka 170

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

स तन्महापर्वतकूटसन्निभंविवृत्तदंष्ट्रंचलचारुकुण्डलम् ।चकर्तरक्षोधिपतेश्शिरस्तदायथैववृत्रस्यपुरापुरन्दरः ।।।।

sa tanmahāparvatakūṭasannibhaṁ vivṛttadaṁṣṭraṁ calacārukuṇḍalam |

cakarta rakṣodhipateś śiras tadā yathaiva vṛtrasya purā purandaraḥ ||

അപ്പോൾ രാമൻ രാക്ഷസാധിപന്റെ ശിരസ് ഛേദിച്ചു—മഹാപർവ്വതശിഖരസമമായ ഭീമാകാരം, പുറത്തുകാണുന്ന ദംഷ്ട്രകളുള്ളത്, ഇളകിമറിയുന്ന മനോഹര കുണ്ഡലങ്ങളാൽ അലങ്കൃതം; പണ്ടുകാലത്ത് പുരന്ദരൻ (ഇന്ദ്രൻ) വൃത്രന്റെ തല വെട്ടിയതുപോലെ।

सःhe (the arrow)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महा-पर्वत-कूट-सन्निभम्like a great mountain-peak
महा-पर्वत-कूट-सन्निभम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā + parvata + kūṭa + sannibha (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शिरस् विशेषयति); समासः—महापर्वतस्य कूटम् (षष्ठी-तत्पुरुष) तेन सन्निभम् (तृतीया/उपमान-तत्पुरुष)
विवृत्त-दंष्ट्रम्with protruding fangs
विवृत्त-दंष्ट्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvivṛtta + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चल-चारु-कुण्डलम्with beautiful earrings in motion
चल-चारु-कुण्डलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootcala + cāru + kuṇḍala (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चकर्तcut off
चकर्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛt/√kṛ (धातु; छेदने अर्थे)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रक्षः-अधिपतेःof the lord of rakshasas
रक्षः-अधिपतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrakṣas + adhipati (प्रातिपदिक-समूह)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
शिरःhead
शिरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
यथाas
यथा:
Upamāna (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वृत्रस्यof Vritra
वृत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvṛtra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
पुरन्दरःPurandara (Indra)
पुरन्दरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurandara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्रस्य नाम

The arrow (of Rama) severed the head of Rakshasa king whose body was like a lofty mountain peak, whose teeth were large and protruded, hanging earrings shaking, just as Indra severed the head of Vritasura earlier.

R
Rāma
R
rakṣodhipati (Rāvaṇa)
P
Purandara (Indra)
V
Vṛtra

FAQs

By comparing Rāma’s act to Indra’s slaying of Vṛtra, the verse frames the fall of the rākṣasa-lord as the defeat of adharma by a rightful protector, reinforcing the idea that force used to restore moral order can be dharmic.

Satya is implied through the epic’s moral causality: the truthful, vow-bound Rāma acts decisively in a just war, and the narrative presents the outcome as consistent with the truthful order of the world—adharma ultimately meets its due end.