HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 136
Previous Verse
Next Verse

Shloka 136

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

क्रोधरक्तेक्षणोवीरोनिर्दहन्निवचक्षुषा ।।6.67.135।।राघवोराक्षसंरोषाभिदुद्राववेगितः ।यूथपान्हर्षयन्सर्वान्कुम्भकर्णभयार्दितान् ।।6.67.136।।

krodharakteṣaṇo vīro nirdahann iva cakṣuṣā | rāghavo rākṣasaṁ roṣābhidudrāva vegitaḥ | yūthapān harṣayan sarvān kumbhakarṇabhayārditān ||

ക്രോധത്താൽ രക്തനേത്രനായ വീരൻ രാഘവൻ, ദൃഷ്ടിയാൽ തന്നേ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനെന്നപോലെ, രോഷം നിറഞ്ഞ് വേഗത്തോടെ ആ രാക്ഷസനെ നേരെ പാഞ്ഞു; കുംഭകർണഭയത്തിൽ വിറച്ചിരുന്ന എല്ലാ വാനരയൂഥപന്മാരുടെയും മനസ്സിൽ ഹർഷവും ധൈര്യവും ഉണർത്തി.

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ādāyahaving taken
ādāya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootā + √dā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
bhujaṅga-kalpamserpent-like
bhujaṅga-kalpam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhujaṅga (प्रातिपदिक) + kalpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (उपमान-तत्पुरुषः: bhujaṅgasya kalpam = like a serpent); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
dṛḍha-jyamhaving a firm bowstring
dṛḍha-jyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdṛḍha (प्रातिपदिक) + jyā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (yasya jyā dṛḍhā); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
ugramfierce
ugram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootugra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
tapanīya-citrambeautiful with gold
tapanīya-citram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottapanīya (प्रातिपदिक) + citra (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (tapanīyaṃ citram = golden and splendid); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (cāpam)
harīnthe monkeys
harīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
samāśvāsyahaving reassured
samāśvāsya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootsam-ā + √śvas (धातु) + ṇic (causative) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund, causative: having reassured)
samutpapātasprang forward
samutpapāta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ut + √pat (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
nibaddha-uttama-tūṇa-bāṇaḥwith excellent quiver and arrows fastened
nibaddha-uttama-tūṇa-bāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnibaddha (प्रातिपदिक; ni + √bandh + kta) + uttama (प्रातिपदिक) + tūṇa (प्रातिपदिक) + bāṇa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (yasya uttama-tūṇa-bāṇāḥ nibaddhāḥ); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (rāmaḥ)

Raghava's eyes turned red with anger, went quickly in anger as monkeys and troop leaders oppressed by Kumbhakarna were rejoiced.

R
Rama (Raghava)
R
Rakshasa
K
Kumbhakarna

FAQs

The repetition underscores a Dharmic ideal: leadership is measured by the ability to confront evil and steady the community’s courage.

A repeated narration emphasizing Rama’s swift advance and his encouragement of the frightened Vanara commanders during Kumbhakarna’s assault.

Moral bravery that becomes contagious—Rama’s fearlessness restores collective strength.