Shloka 7

मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ।।6.6.7।।मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ।।6.6.8।।दैवेचकुरुतेयत्नंतमाहुःपुरुषोत्तमम् ।

mantribhir hitasaṃyuktaiḥ samarthair mantranirṇaye |

mitrair vāpi samānārthair bāndhavair api vādhikaiḥ |

sahito mantrayitvā yaḥ karmārambhān pravartayet |

daive ca kurute yatnaṃ tam āhuḥ puruṣottamam ||6.6.7-6.6.8||

ഹിതചിന്തയുള്ളതും മന്ത്രനിർണ്ണയത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളതുമായ മന്ത്രിമാരോടും, ഒരേ ലക്ഷ്യമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി, പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആലോചിച്ച് പിന്നെ ദൈവത്തെ മാനിച്ച് പരിശ്രമിക്കുന്നവനെയാണ് പുരുഷോത്തമൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

mantribhiḥwith ministers
mantribhiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate instrument)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन
hita-saṃyuktaiḥassociated with well-wishers
hita-saṃyuktaiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeAdjective
Roothita + saṃyukta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (हितेन संयुक्त: joined with well-wishing) विशेषण (qualifying mantribhiḥ)
samarthaiḥwith capable (ones)
samarthaiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeAdjective
Rootsamartha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying mantribhiḥ)
mantra-nirṇayein deciding counsel
mantra-nirṇaye:
Adhikarana (अधिकरण/Domain)
TypeNoun
Rootmantra + nirṇaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (मन्त्रस्य निर्णयः: decision of counsel)
mitraiḥwith friends
mitraiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारण-अव्यय (also/even)
samāna-arthaiḥwith common aims
samāna-arthaiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeAdjective
Rootsamāna + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (समानः अर्थः येषाम्: having common interests) विशेषण (qualifying mitraiḥ/bāndhavaiḥ)
bāndhavaiḥwith kinsmen
bāndhavaiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeNoun
Rootbāndhava (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
adhikaiḥwith superior/greater (ones)
adhikaiḥ:
Sahakari (सहकारी/Associate)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying bāndhavaiḥ)
sahitaḥaccompanied
sahitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsahita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying yaḥ)
mantriyitvāhaving consulted
mantriyitvā:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootmantr (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): having deliberated
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
karma-ārambhānundertakings of work
karma-ārambhān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkarma + ārambha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष (कर्मणाम् आरम्भाः: beginnings of actions)
pravartayetshould set in motion, should begin
pravartayet:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra+vṛt (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
daivein/with regard to fate/divinity
daive:
Adhikarana (अधिकरण/Regarding)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
kurutedoes, undertakes
kurute:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी
yatnameffort
yatnam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āhuḥthey call, they say
āhuḥ:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
puruṣottamamthe best of men
puruṣottamam:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeNoun
Rootpuruṣa + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (पुरुषेषु उत्तमः: best among men)

"What is the best thing to do now? What should we do ultimately? What is advisable to do? What strategy is effective? You may suggest that which is good for us."

R
Rāvaṇa
M
ministers (mantrin)
F
friends (mitra)
K
kinsmen (bāndhava)

FAQs

Rajadharma: begin actions only after consultation with competent well-wishers, aligning effort with truth, shared purpose, and humility before the divine order.

In war-council mode, Rāvaṇa articulates a standard of ideal leadership and decision-making grounded in deliberation.

Responsible leadership: consultation, clarity of shared goals, and disciplined effort rather than rashness.