HomeRamayanaYuddha KandaSarga 59Shloka 140
Previous Verse
Next Verse

Shloka 140

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

तंविह्वलन्तंप्रसमीक्ष्यरामस्समाददेदीप्तमथार्थचन्द्रम् ।तेनार्कवर्णंसहसाकिरीटंचिच्छेदरक्षोधिपतेर्महात्मा ।।6.59.140।।

taṁ vihvalantaṁ prasamīkṣya rāmaḥ samādade dīptam athārthacandram |

tenārkavarṇaṁ sahasā kirīṭaṁ ciccheda rakṣodhipater mahātmā ||6.59.140||

രാക്ഷസാധിപൻ വിഹ്വലനാകുന്നതു കണ്ട മഹാത്മാവായ രാമൻ ദീപ്തമായ അർദ്ധചന്ദ്രാകാര ബാണം എടുത്തു; അതിനാൽ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ സൂര്യവർണ്ണപ്രഭയുള്ള അവന്റെ കിരീടം ഛേദിച്ചു.

tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
vihvalantamswooning, bewildered
vihvalantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvihvalat (कृदन्त-प्रातिपदिक; √hval/√hval? 'to be agitated' with vi-)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; वर्तमानकृदन्तः (शतृ-प्रत्ययः), विशेषणम्
prasamīkṣyahaving observed
prasamīkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra+sam+√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
samādadetook up
samādade:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam+ā+√dā (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
dīptamblazing
dīptam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdīpta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dīp)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषणम्
athathen
atha:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/समयान्तरसूचक (then)
arthacandramcrescent(-shaped weapon)
arthacandram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootartha+candra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्थस्य चन्द्रः/अर्धचन्द्राकारः)
tenawith that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम
arkavarṇamsun-colored, reddish
arkavarṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootarka+varṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्कस्य वर्णः) विशेषणम्
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (suddenly/hastily)
kirīṭamcrown
kirīṭam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkirīṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
cicchedacut off
ciccheda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√chid (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
rakṣodhipateḥof the lord of Rakshasas
rakṣodhipateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrakṣas+adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रक्षसाम् अधिपतिः)
mahātmāthe great-souled one
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā+ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् आत्मा)

Seeing Ravana swooning, great soul Rama took up a crescent shaped arrow and hastily broke his crown into pieces which were shining bright red like the Sun.

R
Rāma
R
Rāvaṇa
K
kirīṭa (crown)

FAQs

It highlights restraint and righteous conduct in battle: even while fulfilling kṣātra-dharma (warrior duty), Rāma demonstrates controlled force—subduing and signaling dominance without needless excess in that moment.

Rāma’s action serves his truthful vow to restore order and uphold righteousness; Satya here is not merely speech but steadfast fidelity to a just purpose, expressed through disciplined, proportionate action in war.