Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

सोऽश्वकर्णंसमासाद्यरोषदर्पान्वितोहरिः ।तूर्णमुत्पाटयामासमहागिरिमिवोच्छ्रितम् ।।6.56.20।।

so 'śvakarṇaṃ samāsādya roṣadarpānvito hariḥ |

tūrṇam utpāṭayāmāsa mahāgirim ivocchritam ||6.56.20||

അപ്പോൾ ക്രോധവും ദർപ്പവും നിറഞ്ഞ വാനരവീരൻ അശ്വകർണ്ണവൃക്ഷത്തെ സമീപിച്ച്, മഹാപർവ്വതംപോലെ ഉയർന്നിരുന്ന അതിനെ ക്ഷണത്തിൽ വേരോടെ പിഴുതെടുത്തു.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अश्वकर्णम्the aśvakarṇa tree
अश्वकर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वृक्षविशेषः (proper/common noun)
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्+आ+सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); उपसर्ग: सम्+आ-; धातु: सद्; अर्थे: 'having approached/reached'
रोषदर्पान्वितःendowed with anger and pride
रोषदर्पान्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरोषदर्पान्वित (प्रातिपदिक: रोष + दर्प + अन्वित)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √अन्वि/अनु+इ 'to be endowed with' (usage as adjective); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुषः ('endowed with anger and pride'); विशेषणम् हरिः
हरिःthe monkey (Hanumān)
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
उत्पाटयामासuprooted
उत्पाटयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्+पट् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative) 'caused to be torn up'
महागिरिम्a great mountain
महागिरिम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootमहागिरि (प्रातिपदिक: महा + गिरि)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (object of comparison)
इवlike
इव:
Upamādyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमावाचक
उच्छ्रितम्lofty/raised
उच्छ्रितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्+श्रि (धातु)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √श्रि/श्रय् with उद्-; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् अश्वकर्णम्

He (Hanuman) filled with pride and anger quickly uprooted an Aswakarana tree as huge as a mountain and held it.

H
Hanumān
A
Aśvakarṇa tree

FAQs

It reflects the use of extraordinary power in service of a righteous cause; dharma demands that strength be directed toward protecting the just side, not toward egoistic destruction.

After the mountain-peak is destroyed, Hanumān chooses another improvised weapon—uprooting a massive aśvakarṇa tree.

Indomitable strength and battlefield initiative—resourcefulness in turning the environment into a means of resistance.