Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

धूम्राक्षवधः

The Slaying of Dhumrākṣa

तद्भभूवाद्भुतंघोरंयुद्धंवानररक्षसाम् ।शिलाभिर्विविधाभिश्चबहुभिश्चैवपादपैः ।।6.52.9।।

tad babhūv adbhutaṃ ghoraṃ yuddhaṃ vānararakṣasām |

śilābhir vividhābhiś ca bahubhiś caiva pādapaiḥ ||6.52.9||

അപ്പോൾ വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും തമ്മിൽ അത്ഭുതകരവും ഭയാനകവുമായ യുദ്ധം ഉദിച്ചു; പലവിധ പാറകളും അനവധി വൃക്ഷങ്ങളും ആയുധങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചു.

तत्that (battle)
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Pronoun; Neuter, Nom/Acc, Singular)
बभूवbecame / occurred
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)
अद्भुतम्wonderful
अद्भुतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचनम् (Singular); विशेषण of युद्धम्
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचनम् (Singular); विशेषण of युद्धम्
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (Nom/Acc, Singular)
वानर-रक्षसाम्of the vanaras and rakshasas
वानर-रक्षसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक) + राक्षस (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (वानराश्च राक्षसाश्च); षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचनम् (Plural)
शिलाभिःwith rocks
शिलाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचनम् (Plural)
विविधाभिःof various kinds
विविधाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया विभक्ति (Instrumental), बहुवचनम् (Plural); विशेषण of शिलाभिः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-प्रयोगे तृतीया बहुवचनम्; here agreeing with पादपैः (Masculine, Instrumental, Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवindeed / also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
पादपैःwith trees
पादपैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचनम् (Plural)

Highly enraged Rakshasas on their part fixed the Vanaras with sharp dreadful arrows with itching feathers.

V
Vānaras
R
Rākṣasas
R
Rocks (śilā)
T
Trees (pādapa)

FAQs

The verse underscores the gravity of conflict: even when fought for dharma, war remains ghora (terrible), inviting reflection on restraint and the cost of adharma that necessitates such battle.

A climactic phase of fighting erupts, with improvised weapons—stones and trees—dominating the battlefield.

Collective valor and resourcefulness—using available means to uphold the mission against oppressive force.