Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

पुष्पकविमानेन सीताया युद्धभूमिदर्शनम्

Sita Shown the Battlefield in the Pushpaka

ततस्सीताददर्शोभौशयानौशरतल्पगौ ।लक्ष्मणंचापिरामंचविसंज्ञौशरपीडितौ ।।6.47.19।।विध्वस्तकवचौवीरौविप्रविद्धशरासनौ ।सायकैचशिन्नसर्वाङ्गौशरस्तम्बमयौक्षितौ ।।6.47.20।।

vidhvasta-kavacau vīrau vipraviddha-śarāsanau | sāyakaiś chinna-sarvāṅgau śara-stamba-mayau kṣitau ||6.47.20||

ആ വീരന്മാരുടെ കവചം തകർന്നിരുന്നു, ധനുസ്സുകൾ അകലെ തെറിച്ചുപോയിരുന്നു; ശരങ്ങളാൽ അവയവങ്ങൾ മുറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ അവർ ശരസ്തംഭമയരെന്നപോലെ കിടന്നു.

etasminin this
etasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी, एकवचनम्
antareinterval / meantime
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी, एकवचनम्
vīraḥthe hero
vīraḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — विभीषणस्य विशेषणम्
gadāpāṇiḥmace-in-hand
gadāpāṇiḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootgadā-pāṇi (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘गदायाः पाणिः यस्य’ (having a mace in hand); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — विभीषणस्य विशेषणम्
vibhīṣaṇaḥVibhishana
vibhīṣaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvibhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
sugrīvamSugriva
sugrīvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
vardhayāmāsacheered / encouraged
vardhayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛdh (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिजन्त (causative)
rāghavamRaghava (Rama)
rāghavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Samuccaya-dyotaka (समुच्चय-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
niraikṣatalooked at / observed
niraikṣata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√īkṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Thereafter Sita beheld both Rama and Lakshmana lying on the bed of arrows, unconscious, struck by arrows, with shields of darts, arrows with feathers, all limbs wounded with shattered armour, bows and reeds.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
A
arrows (sāyaka/śara)
B
bows (śarāsana)
A
armor (kavaca)

FAQs

Dharma is tested under suffering: even the righteous may endure extreme affliction, reminding the reader that moral worth is not measured by uninterrupted success.

Sītā is being made to witness Rāma and Lakṣmaṇa in a grievously wounded state, a scene intended to break her resolve.

For Rāma and Lakṣmaṇa, steadfast endurance; for the narrative, the dignity of dharma even when the body is overwhelmed.