Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

हन्तास्मित्वांसहामात्यंसपुत्रज्ञातिबान्धवम् ।निरुद्विग्नास्त्रयोलोकाभविष्यन्तिहतेत्वयि ।।6.41.80।।

hantāsmi tvāṁ sahāmātyaṁ sa-putra-jñāti-bāndhavam | nirudvignās trayo lokā bhaviṣyanti hate tvayi ||6.41.80||

മന്ത്രിമാരോടും പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി നിന്നെ ഞാൻ വധിക്കും. നീ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഭയരഹിതമാകും.

हन्ताI will kill
हन्ता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; रूपम्: हन्ता = हनिष्यामि/हन्ति इत्यर्थे (colloquial future-like threat)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formअव्यय; सह = ‘with’ (सहयोगार्थक)
अमात्यम्(your) minister
अमात्यम्:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सह’ इत्यनेन सह-सम्बन्धः
along with
:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक ‘with’ (सहार्थक-प्रयोगः)
पुत्रsons
पुत्र:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (समाहार-समुच्चयार्थे) द्वितीया, एकवचन (समूहवाचक)
ज्ञातिkinsmen
ज्ञाति:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeNoun
Rootज्ञाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (समूहवाचक)
बान्धवम्friends/relations
बान्धवम्:
Sahakari (सहकारी/सहयोग)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समूहवाचक)
निरुद्विग्नाःunafraid, undisturbed
निरुद्विग्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिरुद्विग्न (कृदन्त; उद्विज् + नि:)
Formभूतकृदन्त (क्त), विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘लोकाः’ इति विशेष्य
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘लोकाः’ इति विशेष्य
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन
भविष्यन्तिwill become
भविष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
हतेwhen (you are) slain
हते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त) ‘हत’; सप्तमी, एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)
त्वयिin/with respect to you
त्वयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन; ‘हते त्वयि’ = ‘when you are killed’

To Rama who was speaking in that manner, Sugriva replied, "Heroic Rama! Seeing that Ravana, who has borne away your consort, and knowing my own strength, how can I tolerate?"

R
Rama
A
Angada
R
Ravana
M
ministers
S
sons
K
kinsmen
T
three worlds (trailokya)

FAQs

The ruler’s dharma is loka-saṅgraha (securing the world). Removing a tyrant who spreads fear is framed as restoring safety and moral order.

Rama’s uncompromising ultimatum is conveyed to Ravana: defeat will extend to his power-structure, ending the terror he causes.

Protective justice—Rama’s commitment to end oppression for the welfare of all.