Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

युद्धलक्षण-निमित्तदर्शनं तथा लङ्काद्वारव्यूहः

War Omens and the Encirclement of Lanka’s Gates

इत्युक्तःसतुतारेयोरामेणाक्लिष्टकर्मणा ।जगामाकाशामाविश्यमूर्तिमानिवहव्यवाट् ।।6.41.74।।

ity uktaḥ sa tu tāreyo rāmeṇākliṣṭa-karmaṇā | jagāmākāśam āviśya mūrtimān iva havyavāṭ ||6.41.74||

ഇങ്ങനെ അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ രാമൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, താരയുടെ പുത്രൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന് പുറപ്പെട്ടു; ദേഹധാരിയായ അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിമാനായിരുന്നു.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
uktaḥhaving been addressed
uktaḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेष (but/indeed)
tāreyaḥTara's son (Angada)
tāreyaḥ:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Roottāreya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तारा-अपत्य (son of Tārā)
rāmeṇaby Rama
rāmeṇa:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
akliṣṭa-karmaṇāunwearied in action
akliṣṭa-karmaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-kliṣṭa (कृदन्त; kliś (क्लिश्) धातु) + karman (कर्मन् प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: अक्लिष्टं कर्म यस्य सः; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; रामस्य विशेषण
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ākāśamthe sky
ākāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootākāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
āviśyaentering
āviśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā-viś (आ-विश् धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), अर्थः—प्रविश्य (having entered)
mūrtimānembodied
mūrtimān:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootmūrti-mat (मूर्तिमत् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्यय (possessive)
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/ तुलना)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle: like/as)
havyavāṭfire
havyavāṭ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Roothavyavāṭ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अग्निवाचक (fire)

Rama having spoken that way, Tara's son, Angada, who was like fire god, who was unwearied in action flew to the sky.

R
Rama
A
Angada
T
Tara
F
fire (havyavāṭ)

FAQs

Dharma as faithful service: a messenger carries out the righteous leader’s command promptly and fearlessly.

After receiving Rama’s message, Angada flies toward Lanka to deliver it to Ravana.

Angada’s zeal and courage—swift execution of duty, likened to blazing fire.