Previous Verse

Shloka 30

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

इतिससवितृसूनुस्तत्रतत्कर्मकृत्वापवनगतिरनीकंप्राविशत्ससम्प्रहृष्टः ।रघुवरनृपसूनोद्वर्धयन्युद्धहर्षंतरुमृगगणमुख्यैःपूज्यमानोहरीन्द्रः ।।।।

iti sa savitṛsūnus tatra tatkarma kṛtvā

pavanagatir anīkaṃ prāviśat sa samprahṛṣṭaḥ |

raghuvaranṛpasūnor vardhayan yuddhaharṣaṃ

tarumṛgagaṇamukhyaiḥ pūjyamāno harīndraḥ ||

ഇങ്ങനെ കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള സവിതൃപുത്രൻ സുഗ്രീവൻ ആ കര്‍മ്മം നിർവഹിച്ചു അത്യന്തം ഹർഷത്തോടെ വാനരസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു; രഘുകുലരാജകുമാരനായ രാമന്റെ യുദ്ധഹർഷം വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, വൃക്ഷവാസികളായ വാനരഗണത്തിന്റെ പ്രമുഖർ ആദരിച്ച് പൂജിച്ച ഹരീന്ദ്രനായി നിന്നു.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-समापनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
सःhe (Sugriva)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम
सवितृसूनुःson of the Sun (Sugriva)
सवितृसूनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सवितुः सूनुः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (कर्म-विशेषण)
कर्मdeed/feat
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकाले कृत्य (having done)
पवनगतिःwind-speed (swift one)
पवनगतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपवन + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पवनस्य गतिः)
अनीकम्army/host
अनीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanīka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सम्प्रहृष्टःgreatly delighted
सम्प्रहृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + हृष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
रघुवरनृपसूनोःof the prince, best of the Raghus (Rama)
रघुवरनृपसूनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरघुवर + नृप + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-समासः (रघूनां वरस्य नृपस्य सूनोः = of Rama)
वर्धयन्increasing
वर्धयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवर्ध् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
युद्धहर्षम्joy of battle
युद्धहर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुद्ध + हर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (युद्धस्य हर्षः)
तरुमृगगणमुख्यैःby the foremost monkey-chiefs
तरुमृगगणमुख्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतरु + मृग + गण + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), बहुवचन; समासः (तरुमृगाणां गणस्य मुख्यैः)
पूज्यमानःbeing honored
पूज्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
हरिईन्द्रःlord of monkeys (Sugriva)
हरिईन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरीणाम् इन्द्रः)

From there Rama saw on the peak of the tower the Rakshasa king, who is difficult to approach. He was fanned by white whisks on both sides, graced with triumphal parasol, decorated his body with red sandal paste, adorned in redcoloured ornaments, resembling dark clouds, attired in red like the hare's blood, embroidered with golden thread, with scars on his chest caused by indentations made by the tusks of Airavata the elephant of Indra, looked like a mass of cloud covered by sunshine at dusk.

S
Sugrīva
R
Rāma
R
Raghu dynasty (Raghuvara implied)
V
Vānara chiefs
V
Vānara army

FAQs

Dharma is collaborative righteousness: individual feats are offered to the common cause, strengthening the rightful leader’s morale and the community’s unity.

After completing his engagement, Sugrīva re-enters the vānara formation, celebrated by the chiefs, and his return boosts Rāma’s fighting spirit.

Sugrīva’s loyal service and ability to inspire—his conduct increases collective confidence rather than seeking solitary glory.