Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

अथहरिवरनाथःप्राप्यसङ्ग्रामकीर्तिंनिशिचरपतिमाजौयोजयित्वाश्रमेण ।गगनमतिविशालंलङ्घयित्वार्कसूनुर्हरिगणमध्येरामपार्श्वंजगाम ।।।।

atha harivaranāthaḥ prāpya saṅgrāmakīrtiṃ

niśicarapatim ājau yojayitvā śrameṇa |

gaganam ativisālaṃ laṅghayitvā arkasūnuḥ

harigaṇamadhye rāmapārśvaṃ jagāma ||

പിന്നീട് വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ നാഥനായ സൂര്യപുത്രൻ സുഗ്രീവൻ, യുദ്ധത്തിൽ നിശാചരപതിയെ പരിശ്രമത്തോടെ ക്ഷീണിപ്പിച്ച് സമരകീർത്തി നേടി; അതിവിശാലമായ ആകാശം ലംഘിച്ച് വാനരസേനയുടെ മദ്ധ്യേ നിന്നിരുന്ന രാമന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു.

athathen
atha:
Sambandha-nipāta (सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-निपातः (then/thereupon)
harivaranāthaḥthe lord of the foremost monkeys
harivaranāthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari-vara-nātha (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (बहुपद-तत्पुरुष) ‘हरिवराणां नाथः’ (lord of the best monkeys); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
prāpyahaving obtained
prāpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootpra-√āp (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभावरूपः (absolutive/gerund), ‘having obtained’
saṅgrāmakīrtimbattle-fame
saṅgrāmakīrtim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṅgrāma-kīrti (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषभावः) ‘सङ्ग्रामस्य कीर्तिः’ (fame of battle); स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
niśicarapatimthe lord of the night-rangers (Ravana)
niśicarapatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniśicara-pati (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘निशिचराणां पतिः’ (lord of night-rangers); पुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
ājauin battle
ājau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम् (masc), सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम्; ‘in battle’
yojayitvāhaving engaged (him) in combat
yojayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√yuj (धातु) + णिच् (causative) + क्त्वा
Formणिजन्त-क्त्वान्त (causative gerund), ‘having engaged/caused to fight’
śrameṇawith exertion / by effort
śrameṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्
gaganamthe sky
gaganam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgagana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
ativisālamvery vast
ativisālam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootati-visāla (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक-तत्पुरुषभावः ‘अति’ + ‘विशाल’; नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम् — गगनस्य विशेषणम्
laṅghayitvāhaving crossed
laṅghayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√laṅgh (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त (gerund), ‘having crossed/leapt over’
arkasūnuḥthe Sun’s son (Sugriva)
arkasūnuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootarka-sūnu (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘अर्कस्य सूनुः’ (son of the Sun); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; हरिवरनाथस्य विशेषण/अप्पोजिशन
harigaṇamadhyein the midst of the monkey-troops
harigaṇamadhye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothari-gaṇa-madhya (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (सप्तमी-तत्पुरुषः) ‘हरिगणस्य मध्ये’; नपुंसकलिङ्गम्, सप्तमी, एकवचनम्
rāmapārśvamRama’s side
rāmapārśvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma-pārśva (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘रामस्य पार्श्वम्’; नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
jagāmawent / reached
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

From there Rama saw on the peak of the tower the Rakshasa king, who is difficult to approach. He was fanned by white whisks on both sides, graced with triumphal parasol, decorated his body with red sandal paste, adorned in redcoloured ornaments, resembling dark clouds, attired in red like the hare's blood, embroidered with golden thread, with scars on his chest caused by indentations made by the tusks of Airavata the elephant of Indra, looked like a mass of cloud covered by sunshine at dusk.

S
Sugrīva
R
Rāvaṇa
R
Rāma
V
Vānara army
S
Sūrya (Arka, implied)

FAQs

Dharma includes disciplined action and reporting back to the rightful leader. Glory is subordinated to service: Sugrīva’s fame culminates in returning to Rāma’s side, not in self-display.

After engaging Rāvaṇa and tiring him, Sugrīva traverses the sky and rejoins Rāma within the vānara ranks.

Loyalty and strategic judgment—Sugrīva knows when to disengage and return to strengthen the coalition around Rāma.