Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

लङ्काद्वारव्यूहवर्णनम् / Disposition at the Gates of Lanka

वानरेन्द्रश्चबलवानृक्षराजश्चवीर्यवान् ।।।।राक्षसेन्द्रानुजश्चैवगुलोभवतुमध्यम: ।

vānarendraś ca balavān ṛkṣarājaś ca vīryavān | rākṣasendrānujaś caiva gulo bhavatu madhyamaḥ || 6.37.32 ||

ബലവാനായ വാനരേന്ദ്രനും വീര്യശാലിയായ ഋക്ഷരാജനും, കൂടാതെ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ അനുജനും—യുദ്ധവ്യൂഹത്തിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളട്ടെ.

वानराःmonkeys
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन; अत्र षष्ठी (Genitive) = 'our'
चिह्नम्mark/sign
चिह्नम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचिह्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वजनेamong our own people
स्वजने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Periphrastic/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
मानुषेणby/with a human (form)
मानुषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रकारे (in human form)
एवonly
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; अत्र प्रथमा बहुवचनार्थे (we are seven)
योत्स्यामहेwe will fight
योत्स्यामहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलृट् (Future), उत्तमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (युध्—योत्स्यते)
परान्enemies/others
परान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
एषःthis (one)
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अत्र 'अहम् एषः' = 'I (am) this one' (self-reference)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
भ्रात्राwith (my) brother
भ्रात्रा:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भ्रात्रा इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (brother = Lakshmana)
महौजसौthe two of great prowess
महौजसौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्-ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (अहम् + लक्ष्मणः implied); समासः कर्मधारयः (महत् ओजः यस्य)
आत्मनाby myself
आत्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'स्वयम्' अर्थे (by myself)
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (अयम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सखाfriend
सखा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सखा इत्यस्य समानाधिकरण (apposition)

"That Ravana who is harming Daityas and Danavas, and great souls following wicked practices and armed by the boons is oppressing all people wandering all over. I, with Lakshmana, have determined to persecute and kill him and force my entry to the north gate."

S
Sugrīva (implied by vānarendra)
J
Jāmbavān
V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Dharma appears as orderly conduct in warfare: positioning leaders to protect the host and maintain cohesion rather than fighting chaotically.

Rāma lays out the battle formation, appointing key allies to hold the center.

Reliability and guardianship—placing trusted, proven leaders where the army most needs steadiness.