Previous Verse

Shloka 46

मायाशिरोप्रदर्शनम्

The Display of the Illusory Head of Rāma

सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।विदेहराजस्यसुतांयशस्विनींततोऽब्रवीत्तांभवमेवशानुगा ।।।।

sa vidyujjihvena sahaiva tacchiro dhanuś ca bhūmau vinikīrya rāvaṇaḥ |

videharājasya sutāṃ yaśasvinīṃ tato 'bravīt tāṃ bhava meva vaśānugā ||

വിദ്യുജ്ജിഹ്വനോടുകൂടെ രാവണൻ ആ ശിരസ്സും ധനുസ്സും ഭൂമിയിൽ താഴെ വെച്ചു; പിന്നെ വിദേഹരാജന്റെ യശസ്വിനിയായ പുത്രിയോടു പറഞ്ഞു— “ഇനി നീ എന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കു വശയായി, എന്റെ അധീനതയിൽ അനുസരിച്ചിരിക്ക.”

सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom sg)
विद्युज्जिह्वेनwith Vidyujihva
विद्युज्जिह्वेन:
सहकारक (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootविद्युज्जिह्व (प्रातिपदिक); समास
Formकर्मधारय-समास (विद्युत्-इव जिह्वा यस्य/विद्युत्सदृशी जिह्वा); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instr sg)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with)
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: just/indeed)
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying शिरः
शिरःhead
शिरः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
धनुःbow
धनुः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
and
:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc sg)
विनिकीर्यhaving cast/strewn
विनिकीर्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-नि-कीर् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having strewn/placed down'
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom sg)
विदेहराजस्यof the king of Videha
विदेहराजस्य:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविदेह-राजन् (प्रातिपदिक); समास
Formतत्पुरुष-समास (विदेहस्य राजा); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (gen sg)
सुताम्daughter
सुताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
यशस्विनीम्famed, illustrious
यशस्विनीम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg); qualifying सुताम्
ततःthen
ततः:
काल (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थक (then/thereupon)
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her
ताम्:
सम्प्रदान/कर्म (Addressee as object/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (acc sg)
भवbecome, be
भव:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन (gen sg)
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
वशानुगाobedient to (my) will
वशानुगा:
सम्बोधन (Vocative function/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootवश + अनुग (प्रातिपदिक); समास
Formतत्पुरुष-समास (वशम् अनुगच्छति इति); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom sg); संबोधनार्थे प्रयुक्ता (addressed to Sita)

When the Rakshasa king had spoken that way to Vidyujihvam, he said, "Be it so." Pleased with the dexterous production of Vidyujihvam, Ravana presented to him a beautiful ornament.

R
Rāvaṇa
V
Vidyujjihva
S
Sītā
B
bow

FAQs

It condemns coercion and exploitation: demanding submission through fear and false proof violates dharma and satya. The Ramayana repeatedly frames forced consent as adharma.

After staging the illusion with the head and bow, Rāvaṇa directly pressures Sītā to accept him.

Sītā’s steadfastness (pativratā-dharma) is tested; her moral autonomy stands against coercive power.