Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions

Sarga 122

एतत्तदुक्तमव्यक्तमक्षरंब्रह्मनिर्मितम् ।देवानांहृदयंसौम्य गुह्यंरामःपरन्तप ।।।।

etat tad uktam avyaktam akṣaraṃ brahma-nirmitam | devānāṃ hṛdayaṃ saumya guhyaṃ rāmaḥ parantapa ||

ഹേ സൗമ്യനേ, ഹേ പരന്തപനേ! ഇതുതന്നെ പ്രസ്തുതമായ സത്യം—അവ്യക്തവും അക്ഷരവും ബ്രഹ്മാവാൽ നിർമ്മിതവും. ശ്രീരാമൻ ദേവന്മാരുടെ ഗുഹ്യരഹസ്യവും അവരുടെ ഹൃദയവും ആകുന്നു.

एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत्-समन्वयार्थम्
उक्तम्said
उक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु) + उक्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (एतत्) विशेषणम्
अक्षरम्imperishable
अक्षरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (एतत्) विशेषणम्
ब्रह्म-निर्मितम्created by Brahma
ब्रह्म-निर्मितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + निर्मित (कृदन्त, √मा/√मि?)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणा/ब्रह्मणः निर्मितम्)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (हृदयम्) विशेषणम्
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
परन्तपO tormentor of foes
परन्तप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपरम् (प्रातिपदिक) + तप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुषः (परान् तपयति इति)

"O Gentle! Rama, the tormentor of enemies is the unmanifest and imperishable secret, is Brahma alone. This is created by Brahma. It is the secret in the heart of gods."

R
Rāma
B
Brahmā

FAQs

Dharma is anchored in ultimate truth (satya): the righteous order is sustained by a transcendent principle, here identified with Rāma as the gods’ inner secret/essence.

Daśaratha explains (in elevated theological language) Rāma’s cosmic nature, framing him as unmanifest and imperishable, central to the gods themselves.

Spiritual insight and reverence—recognizing Rāma not only as king/hero but as the deepest truth behind dharma.