Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

सीतासान्त्वनम् / Hanuman Consoles Sita with the News of Victory

श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।।बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् ।तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।।एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

atho vāca punas sītām asambhrānto vinītavat |

pragṛhītāñjalir harṣāt sītāyāḥ pramukhe sthitaḥ ||6.116.29||

അപ്പോൾ ഹനുമാൻ ഹർഷത്തോടെ കൈകൂപ്പി സീതാദേവിയുടെ മുമ്പിൽ നിന്നു; അശാന്തിയില്ലാതെ, വിനയത്തോടെ, അവളോടു വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.

ślāghanīyaḥpraiseworthy
ślāghanīyaḥ:
Karta-anukūla viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootślāghanīya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √ślagh/श्लाघ् 'to praise')
FormPuṃliṅga (masc), Prathamā vibhakti (Nom, 1st), Ekavacana (sg); kṛtya-pratyaya -anīya (gerundive), predicative adjective
anilasyaof the Wind-god
anilasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootanila (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen, 6th), Ekavacana; 'of Anila (Wind-god)'
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuzmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Prathamā (Nom, 1st), Ekavacana; 2nd person pronoun
sutaḥson
sutaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण; predicate nominative)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom, 1st), Ekavacana
parama-dhārmikaḥsupremely righteous
parama-dhārmikaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक) + dhārmika (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom, 1st), Ekavacana; karmadhāraya: 'paramaś ca sa dhārmikaḥ'
balamstrength
balam:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate quality)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga (neut), Prathamā/Dvitīyā (Nom/Acc), Ekavacana; listed quality
śauryamvalor
śauryam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootśaurya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
śrutamlearning
śrutam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootśruta (प्रातिपदिक; from √śru/श्रु 'to hear', 'learning')
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; 'learning/what is heard (Veda)'
sattvamcourage
sattvam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; 'courage/inner strength'
vikramaḥprowess
vikramaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootvikrama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom, 1st), Ekavacana
dākṣyamskill
dākṣyam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootdākṣya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; 'skill/competence'
uttamamexcellent
uttamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; agrees with dākṣyam (or the whole list as 'excellent')
tejaḥsplendor
tejaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
kṣamāforbearance
kṣamā:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootkṣamā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (fem), Prathamā (Nom, 1st), Ekavacana
dhṛtiḥsteadfastness
dhṛtiḥ:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootdhṛti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana
sthairyamfirmness
sthairyam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootsthairya (प्रातिपदik)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
vinītatvamhumility
vinītatvam:
Karta-samānādhikaraṇa
TypeNoun
Rootvinītatva (प्रातिपदिक; abstract from vinīta)
FormNapुंसakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; bhāva-vācaka (abstract noun)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNiṣedha-avyaya (negative particle)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (impersonal assertion)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; with na = 'no doubt'
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom, 1st), Bahuvacana (pl); demonstrative pronoun
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction)
anyeothers
anye:
Karta (co-subject)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; used substantively 'others'
caand
ca:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (conjunction)
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; qualifies guṇāḥ
guṇāḥqualities
guṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
tvayiin you
tvayi:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootyuzmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSaptamī vibhakti (Loc, 7th), Ekavacana; 2nd person pronoun
evaalone/indeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-avyaya (emphatic particle)
śobhanāḥsplendid
śobhanāḥ:
Karta-viśeṣaṇa (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; agrees with guṇāḥ

"You are a praiseworthy son of wind god. In strength, righteousness, valour, vigour, prowess, skill, you are excellent. You are energetic, endowed with tolerance, forbearance, firmness, brilliance, and humility. You alone have many more qualities, no doubt."

H
Hanumān
S
Sītā

FAQs

Dharma is expressed through respectful conduct: even the mighty remain humble and composed before the venerable.

The narrator describes Hanumān’s respectful posture and readiness to speak again to Sītā.

Hanumān’s vinaya (humility) and self-control.