Shloka 80
रावणस्य अन्त्येष्टिः
Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct
प्रसुप्तइवशोकार्तांकिंमां न प्रतिभाषसे ।महावीर्यस्यदक्षस्यसम्युगेष्वपलायिनः ।।।।यातुधानस्यदौहित्रींकिंमां न प्रतिभाषसे ।
prasupta iva śokārtāṁ kiṁ māṁ na pratibhāṣase | mahā-vīryasya dakṣasya samyugeṣv apalāyinaḥ || yātudhānasya dauhitrīṁ kiṁ māṁ na pratibhāṣase ||
നീ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെ കിടക്കുന്നു; ഞാൻ ശോകത്തിൽ വ്യാകുലയാണ്—നീ എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് മറുപടി പറയുന്നില്ല? മഹാവീര്യനും ദക്ഷനും യുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പിന്മാറാത്ത ആ യാതുധാനന്റെ ദൗഹിത്രിയായ എന്നോടു നീ എന്തുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നില്ല?
"You are sleeping like this while I am stricken with grief. Why are you not replying to me? I am the granddaughter of Malyavantha, a great hero who fought with Daksha. Why are you disowning me and not answering me?"
FAQs
It highlights the truth that death silences worldly relationships; Dharma-oriented pride in lineage cannot undo mortality or past choices.
Mandodarī pleads for a response from the fallen Rāvaṇa, invoking her lineage to intensify the personal appeal.
Loyalty and marital attachment, expressed as insistence on dialogue even when it is no longer possible.