Shloka 60
रावणस्य अन्त्येष्टिः
Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct
कस्मात्त्वंमांविहायेहकृपणांगन्तुमिच्छसि ।।।।दीनांविलपतींमन्दांकिंवामांनाभिभाषसे ।
kasmāt tvaṃ māṃ vihāyeha kṛpaṇāṃ gantum icchasi | dīnāṃ vilapatīṃ mandāṃ kiṃ vā māṃ nābhibhāṣase ||
നീ എന്നെ ഇവിടെ ദയനീയയും നിരാശ്രയയും ആക്കി വിട്ട് എന്തിന് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? ദീനയായി വിലപിക്കുന്ന, തകർന്നിരിക്കുന്ന എന്നോടു ഒരു വാക്കെങ്കിലും എന്തിന് പറയുന്നില്ല?
"Winning the three worlds by your valour, you are glorious, irresistible and beyond reach. How did the wanderer in the forest strike you?"
FAQs
The verse points to the fragility of worldly bonds and the duty of a ruler to protect dependents—duty that collapses when one chooses adharma and meets destruction.
Mandodarī addresses the silent body of Rāvaṇa, experiencing his death as abandonment and unanswered speech.
Emotional truthfulness: she voices raw grief without ornament, revealing the human consequence of war and wrongdoing.