HomeRamayanaYuddha KandaSarga 114Shloka 107
Previous Verse
Next Verse

Shloka 107

रावणस्य अन्त्येष्टिः

Ravana’s Funeral Rites and the Ethics of Post-War Conduct

सौवर्णींशिबिकांदिव्यामारोप्यक्षौमवासनम् ।।।।रावणंराक्षसाधीशमश्रुपूर्यमुखाद्विजाः ।तूर्यघोषैश्चविविधैस्स्तुवद्भिश्चाभिनन्दितम् ।।।।प्ताकाभिश्चचित्राभिस्सुमनोभिश्चचित्रिताम् ।उत्क्षिप्यशिबिकांतांतुविभीषणपुरोगमाः ।।।।दक्षिणाभिमुखास्सर्वेगृह्यकाष्ठानिभेजिरे ।

sauvarṇīṃ śibikāṃ divyām āropya kṣaumavāsanam | rāvaṇaṃ rākṣasādhīśam aśrupūryamukhā dvijāḥ || tūryaghoṣaiś ca vividhaiḥ stuvadbhiś cābhinanditam | patākābhiś ca citrābhiḥ sumanobhiś ca citritām || utkṣipya śibikāṃ tāṃ tu vibhīṣaṇapurogamāḥ | dakṣiṇābhimukhāḥ sarve gṛhya kāṣṭhāni bhejire ||

ദിവ്യമായ സ്വർണ്ണശിബികയിൽ ക്ഷൗമവസ്ത്രധാരിയായ രാക്ഷസാധീശൻ രാവണനെ കയറ്റി, കണ്ണുനീരാൽ നിറഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ ദ്വിജർ വിവിധ തൂര്യഘോഷങ്ങളാലും സ്തുതിവചനങ്ങളാലും അവനെ ആദരിച്ചു. വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള പതാകകളാലും പുഷ്പങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ ശിബിക ഉയർത്തി, വിഭീഷണൻ മുൻപിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, എല്ലാവരും ദക്ഷിണാഭിമുഖമായി ദാഹകഷ്ഠം കൈയിൽ എടുത്ത് മുന്നേറി.

सौवर्णीम्golden
सौवर्णीम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसौवर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — शिबिकाम् इति विशेषण
शिबिकाम्palanquin; bier
शिबिकाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दिव्याम्splendid
दिव्याम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — शिबिकाम् इति विशेषण
आरोप्यhaving placed (upon)
आरोप्य:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
क्षौम-वासनम्(the body) clothed/covered with linen
क्षौम-वासनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षौम + वासन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘linen-clad (body)’/‘linen covering’
रावणम्Rāvaṇa
रावणम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राक्षस-अधीशम्lord of the rākṣasas
राक्षस-अधीशम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeNoun
Rootराक्षस + अधीश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — रावणम् इति विशेषण
अश्रु-पूर्ण-मुखाःwith faces full of tears
अश्रु-पूर्ण-मुखाः:
कर्तृविशेषण (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्रु + पूर्ण + मुख (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (descriptive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — द्विजाः इति विशेषण
द्विजाःbrahmins; priests
द्विजाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तूर्य-घोषैःwith sounds of musical instruments
तूर्य-घोषैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतूर्य + घोष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास, पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
विविधैःvarious
विविधैः:
करणविशेषण (Instrument qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — तूर्यघोषैः इति विशेषण
स्तुवद्भिःby those praising
स्तुवद्भिः:
सह/करण (Accompaniment/Instrument)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
अभिनन्दितम्honoured; acclaimed
अभिनन्दितम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि + नन्द् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — रावणम् इति विशेषण
पताकाभिःwith flags
पताकाभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
चित्राभिःvariegated; decorated
चित्राभिः:
करणविशेषण (Instrument qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — पताकाभिः इत्यादि सह
सुमनोभिःwith flowers
सुमनोभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (collective ‘flowers’), तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
चित्रिताम्adorned; decorated
चित्रिताम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — शिबिकाम् इति विशेषण
उत्क्षिप्यhaving lifted up
उत्क्षिप्य:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
शिबिकाम्the palanquin
शिबिकाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिबिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ताम्that
ताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुthen; indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
विभीषण-पुरोगमाःwith Vibhīṣaṇa in front
विभीषण-पुरोगमाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविभीषण + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — ‘विभीषणः पुरोगतः येषाम्’
दक्षिण-अभिमुखाःfacing south
दक्षिण-अभिमुखाः:
कर्तृविशेषण (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण + अभिमुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — कर्तृविशेषण
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गृह्यhaving taken
गृह्य:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
काष्ठानिlogs of wood
काष्ठानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भेजिरेwent; proceeded; took their places
भेजिरे:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

As the dead body of Ravana was lifted up for final beatitude, panegyrists hailed him with blasts of several musical instruments and praised him with their faces bathed in tears. The golden cart was decorated with beautiful, picturesque, wonderful pictures and flags. Logs of wood were placed on the body and consecrated by sprinkling fragrant water. With Vibheeshana in the forefront, faces turned to the southern side, all proceeded.

R
Rāvaṇa
V
Vibhīṣaṇa
D
Dvijas (priests)
Ś
Śibikā (bier/palanquin)
T
Tūrya (musical instruments)
P
Patākā (banners/flags)

FAQs

Dharma includes honoring the dead with proper rites and dignity; ritual duty is maintained even when the deceased was an adversary.

Rāvaṇa’s body is placed on a golden bier; priests lament and perform ceremonial honors while the procession moves toward the cremation ground.

Vibhīṣaṇa’s steadiness in dharma: leadership in performing lawful rites and restoring order after conflict.