Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

लक्ष्मण-प्राणरक्षा:

Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain

अहंतुवधमिच्छामिशीघ्रमस्यदुरात्मनः ।।।।यावदस्तं न यात्येषकृतकर्मादिवाकरः ।

ahaṃ tu vadham icchāmi śīghram asya durātmanaḥ |

yāvad astaṃ na yāty eṣa kṛtakarmā divākaraḥ ||

ഈ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവന്റെ വധം ഞാൻ शीഘ്രം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—കൃതകർമ്മനായ ദിവാകരൻ അസ്തമിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ.

ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
vadhamkilling
vadham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvadha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
icchāmiI desire
icchāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
śīghramquickly
śīghram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative)
asyaof this (man)
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
durātmanaḥof the evil-minded one
durātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdurātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: दुष्टः आत्मा यस्य (evil-souled)
yāvatuntil/before
yāvat:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअवधिवाचक अव्यय (until/before)
astamsetting (west)
astam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'अस्तं याति' (idiom: sets)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
yātigoes
yāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
eṣaḥthis (one)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kṛtakarmāhaving completed (his) work
kṛtakarmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta + karman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: कृतं कर्म यस्य (having done his task)
divākaraḥthe sun
divākaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdivākara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दिवा करोति/करः (sun)

Seeing the brother struck in vital parts and wounded by the evil-minded Ravana, Rama was filled with grief and breathing heavily.

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa
D
Divākara (Sun)

FAQs

Dharma sometimes demands timely action: delaying justice can prolong suffering; hence urgency is framed as part of righteous duty.

An ally calls for swift completion of the decisive act—Rāvaṇa’s fall—within the day’s remaining time.

Determination and strategic decisiveness in the service of dharma.