Shloka 42
लक्ष्मण-प्राणरक्षा:
Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain
न हिमेजीवितेनार्थस्सीतयाविजयनेवा ।।।।कोहिमेवदतेनार्धस्त्वयिपञ्चत्वमागते ।
na hi me jīvitena arthaḥ sītayā vijayena vā | ko hi me vadatena arthaḥ tvayi pañcatvam āgate ||
“എനിക്ക് ജീവിതത്തിനുതന്നെ അർത്ഥമില്ല—സീതയും വിജയവും പോലും—നീ മരണത്തിലേക്ക് വീണിരുന്നെങ്കിൽ; അപ്പോൾ എന്റെ വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് വിലയുണ്ടാകുമായിരുന്നു?”
Embracing Saumithri, Rama spoke 'luckily you have recovered from death again and I am able to see you'.
FAQs
Dharma here highlights truthful speech arising from love and responsibility—Rāma admits that righteous goals (victory, reunion) lose meaning if the dharmic companion is lost.
Rāma expresses the depth of his relief and the magnitude of what Lakṣmaṇa’s loss would have meant.
Rāma’s emotional honesty and profound valuing of loyal kinship.