Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

लक्ष्मण-प्राणरक्षा:

Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain

सौम्य शीघ्रमितोगत्वाशैलमौषधिपर्वतम् ।।6.102.23।।पूर्वंतुकथितोयोऽसौवीर जाम्बवताशुभ: ।दक्षिणेशिखरेजातामोषधिमानय ।।6.102.24।।सवर्णकरणींनाम्नासावर्ण्यकरणींतथा ।सञ्जीवकरणींवीरसन्धानीं च महौषधीम् ।।6.102.25।।सञ्जीवनार्धंवीरस्यलक्ष्मणस्यमहात्मनः ।

savarṇakaraṇīṃ nāmnā sāvarṇyakaraṇīṃ tathā |

sañjīvakaraṇīṃ vīra sandhāniṃ ca mahauṣadhīm ||6.102.25||

sañjīvanārthaṃ vīrasya lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |

ഹേ വീരാ! ‘സവർണകരണീ’ എന്ന പേരുള്ളതും, അതുപോലെ ‘സാവർണ്യകരണീ’, കൂടാതെ ‘സഞ്ജീവകരണീ’യും ‘സന്ധാനീ’യുമായ മഹൗഷധികൾ കൊണ്ടുവരിക—മഹാത്മാവായ വീരൻ ലക്ഷ്മണനെ പുനർജീവിപ്പിക്കുവാൻ.

tasyaof him
tasya:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी, एकवचनम्
buddhiḥintellect/idea
buddhiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्
samutpannāarisen
samutpannā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamutpanna (कृदन्त; √pad/√utpad)
Formक्त (past participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; agrees with buddhiḥ
māruteḥof Māruti (Hanumān)
māruteḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmāruti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी, एकवचनम्; apposition to tasya
amitaujasaḥof the one of immeasurable strength
amitaujasaḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootamita + ojas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि ('amitaṃ ojaḥ yasya'); पुंलिङ्गे षष्ठी, एकवचनम्; qualifies māruteḥ
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
gamiṣyāmiI will go
gamiṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), 'having seized'
śikharampeak
śikharam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśikhara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम्
gireḥof the mountain
gireḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी, एकवचनम्

"O gentle Hanumantha! Going to that mountain of herbs about which Jambavan had earlier spoken to you, get the herbs from the southern peak of that great mountain. To make Lakshmana the great soul alive quickly go and get Savarankarani, Sarvakarani so also Sanjeevakarani and Sandhanakarani and come."

L
Lakṣmaṇa

FAQs

It shows Dharma as duty-bound compassion: Rama urgently seeks rightful means to save Lakshmana’s life, valuing protection of allies and kin even amid battle.

Satya is implied in reliance on truthful, trustworthy counsel (Jāmbavān’s guidance) and in Rama’s clear, unambiguous command aimed at restoring life without deceit or harm.