Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

विभीषणोपदेशः

Vibhishana’s Counsel to Ravana and the Catalogue of Omens

गृध्राश्चपरिलीयन्तेपुरीमुपरिपिण्डिताः ।उपपन्नाश्चस्नध्येद्वेव्याहऱ्नत्यशिवंशिवाः ।।।।

gṛdhrāś ca parilīyante purīm upari piṇḍitāḥ | upapannāś ca sandhye dve vyāharanty aśivaṃ śivāḥ ||

കഴുകന്മാരും കൂട്ടംകൂടി നഗരത്തിനുമീതെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇറങ്ങി ഇരിക്കുന്നു; ശൃഗാലങ്ങളും സന്ധ്യയും പ്രഭാതവും ഇരുവേളകളിലും ഒത്തുചേർന്ന് അശുഭമായ, അശിവമായ നിലവിളികൾ മുഴക്കുന്നു.

गृध्राःvultures
गृध्राः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम् (conjunction)
परिलीयन्तेcling/settle repeatedly
परिलीयन्ते:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootपरि+√ली (धातु; श्लेषे/आश्रये)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
पुरीम्the city
पुरीम्:
कर्म (Karma/Object/Goal)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उपरिupon, over
उपरि:
देशाधिकरण (Spatial marker)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्ययम् (preposition/adverb)
पिण्डिताःclustered
पिण्डिताः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Root√पिण्ड्/पिण्ड (धातु/प्रातिपदिक) क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् गृध्राः प्रति (clustered)
उपपन्नाःassembled
उपपन्नाः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootउप+√पद्/√पद् (धातु; प्राप्तौ) क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् शिवाः प्रति (having come together)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम् (conjunction)
सन्ध्येat the two twilight times
सन्ध्ये:
कालाधिकरण (Temporal extent)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, द्विवचनम् (Accusative dual); कालवाचक
द्वेtwo
द्वे:
कालाधिकरण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, द्विवचनम्; विशेषणम् सन्ध्ये प्रति
व्याहरन्तिutter, cry
व्याहरन्ति:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootवि+आ+√हृ (धातु; शब्दे)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
अशिवम्inauspicious (words/cry)
अशिवम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअशिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; व्याहरन्ति इति क्रियायाः कर्म
शिवाःjackals
शिवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशिवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (शिवा = jackals)

"Even the eagles are collecting together and standing over the houses of the capital repeatedly in both the auspicious times of morning and evening and making inauspicious sounds."

V
vultures (gṛdhra)
J
jackals (śivā)
T
twilight (sandhyā)
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma warns through signs: when a ruler persists in adharma, the world itself appears to protest, urging repentance and restoration of rightful conduct.

As part of his counsel, Vibhīṣaṇa lists further ominous phenomena around Laṅkā—vultures and jackals crying at liminal times.

Steadfastness in truth: Vibhīṣaṇa continues to press uncomfortable warnings for the sake of the kingdom’s welfare.