HomeRamayanaYuddha KandaSarga 1Shloka 15
Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

प्रथमः सर्गः

Rama Praises Hanuman; Anxiety over Crossing the Ocean

ध्यात्वा पुनरुवाचेदं वचनं रघुनन्दनः ।हरीणामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ।।।।

dhyātvā punar uvācedaṃ vacanaṃ raghunandanaḥ |

harīṇām īśvarasyāpi sugrīvasya upaśṛṇvataḥ ||

പിന്നീട് രഘുകുലാനന്ദനായ ശ്രീരാമൻ ആലോചിച്ച് വീണ്ടും ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു; വാനരാധിപനായ സുഗ്രീവൻ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.

dhyātvāhaving thought
dhyātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dhyai (धातु; ध्यै)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), 'having reflected'
punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु; वच्)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); agrees with vacanam
vacanamspeech/words
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
raghu-nandanaḥRaghu's delight (Rama)
raghu-nandanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootraghu (प्रातिपदिक) + nandana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) 'delight of Raghu'; Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
harīṇāmof the monkeys
harīṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Plural (बहुवचन)
īśvarasyaof the lord
īśvarasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular; in apposition with sugrīvasya
apialso
api:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात) meaning 'also/even'
sugrīvasyaof Sugriva
sugrīvasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
upaśṛṇvataḥwhile listening
upaśṛṇvataḥ:
Sati-saptamī/Genitive absolute sense (भाववाचक)
TypeVerb
Rootupa-√śru (धातु; श्रु)
FormPresent active participle (शतृ), Genitive (षष्ठी/6), Singular, Masculine; 'while (he) was listening'

"By all means good work was done in searching for Sita. On the contrary, having succeeded, my mind is once again agitated when I think of (crossing) the ocean."

R
Rāma
S
Sugrīva
R
Raghu (dynasty reference)

FAQs

Dharma in governance includes deliberation before action. Rāma models thoughtful speech—decision-making grounded in reflection and truth.

After embracing Hanumān, Rāma pauses to think and then continues speaking, with Sugrīva attentively present.

Rāma’s prudence (vicāra) as a leader: he balances emotion with careful planning.