Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

पुष्पकविमानवर्णनम्

Description of the Pushpaka Vimana and Ravana’s Inner Palace

स्वर्गोऽयं देवलोकोऽयमिन्द्रस्येयं पुरी भवेत्।सिद्धिर्वेयं परा हि स्यादित्यमन्यत मारुतिः।।5.9.31।।

svargo 'yaṃ devaloko 'yam indrasye 'yaṃ purī bhavet |

siddhir veyam parā hi syād ity amanyata mārutiḥ ||5.9.31||

മാരുതി മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: “ഇത് സ്വർഗ്ഗംപോലെ, ദേവലോകംപോലെ തന്നെയുണ്ട്; ഇത് ഇന്ദ്രന്റെ പുരിയാകാം, അല്ലെങ്കിൽ സൃഷ്ടിയുടെ പരമസിദ്ധിയാകണം.”

स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
प्रथमा-सम्बन्ध (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
विशेष्य/निर्देश (Deictic subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun
देवलोकःworld of the gods
देवलोकः:
प्रथमा-सम्बन्ध (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootदेव + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां लोकः)
अयम्this
अयम्:
विशेष्य/निर्देश (Deictic subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
इयम्this
इयम्:
विशेष्य/निर्देश (Deictic subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun
पुरीcity
पुरी:
प्रथमा-सम्बन्ध (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्might be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
सिद्धिःattainment/achievement
सिद्धिः:
प्रथमा-सम्बन्ध (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
इयम्this
इयम्:
विशेष्य/निर्देश (Deictic subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पराsupreme
परा:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective qualifying सिद्धिः
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (emphatic/causal particle)
स्यात्might be
स्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
अमन्यतthought
अमन्यत:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
मारुतिःMaruti (Hanuman)
मारुतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

'This may be heaven or world of gods. It may be Amaravati, the abode of Indra or else it may be the supreme achievment (of the Creator), thought Maruti৷৷

H
Hanumān (Māruti)
I
Indra
S
Svarga
D
Devaloka

FAQs

Dharma requires discernment: even when confronted with ‘heaven-like’ grandeur, one must hold to truth and not let wonder dilute one’s righteous objective.

Seeing the astonishing opulence of the palace, Hanumān momentarily compares it to heaven and Indra’s abode.

Reflective intelligence—evaluating what he sees while preparing to continue the search.