Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

अङ्गद

प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery

सौम्य रोषो न कर्तव्यो यदेतत्परिवारितम्।अज्ञानाद्रक्षिभिः क्रोधाद्भवन्तः प्रतिषेधिताः।।।।

saumya roṣo na kartavyo yad etat parivāritam |

ajñānād rakṣibhiḥ krodhād bhavantaḥ pratiṣedhitāḥ ||

ഹേ സൗമ്യനേ, ഈ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് കോപം പുലർത്തരുത്; അജ്ഞാനത്താലും ക്രോധവശത്താലും കാവൽക്കാർ നിങ്ങളെ തടഞ്ഞതാണ്.

सौम्यO gentle one
सौम्य:
सम्बोधन (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative singular
रोषःanger
रोषः:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
सम्बन्ध (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक (negation particle)
कर्तव्यःto be done / should be made
कर्तव्यः:
विधेय (कर्तव्यता)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formभावे/कर्मणि विधेयार्थक कृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; gerundive/obligatory
यत्since/that
यत्:
सम्बन्ध (यत्-तत्)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक अव्यय (relative particle)
एतत्this
एतत्:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative (here: subject of parivāritam)
परिवारितम्has been prevented/blocked
परिवारितम्:
विधेय (कर्तृ-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपरि + वृत्/वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past passive participle
अज्ञानात्from ignorance
अज्ञानात्:
हेतु (हेतुकारक)
TypeNoun
Rootअज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ablative singular (cause)
रक्षिभिःby the guards
रक्षिभिः:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeNoun
Rootरक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
हेतु (हेतुकारक)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ablative singular (cause)
भवन्तःyou (hon.)
भवन्तः:
कर्म (कर्मकारक)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; honorific 2nd person pronoun
प्रतिषेधिताःwere obstructed
प्रतिषेधिताः:
विधेय (कर्म-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्रति + सिध्/षिध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; past passive participle

"O handsome one, do not react harshly at these guards who have obstructed your companions out of ignorance and fury.

A
Aṅgada
G
Guards (rakṣiṇaḥ)
D
Dadhimukha (speaker, contextual)

FAQs

Kṣamā and restraint: dharma advises controlling anger, recognizing that others may act wrongly out of ignorance and agitation.

After a confrontation with guards, Dadhimukha counsels Aṅgada not to be enraged at the obstruction.

Forbearance and wise judgment—responding with calm understanding rather than retaliatory anger.