Shloka 16
दधिमुख
विज्ञापनम् / Dadhimukha Reports the Madhuvana Incident
नैषामकृत्यानामीदृशस्स्यादुपक्रमः।।5.63.15।।आगतैश्च प्रमथितं यथा मधुवनं हि तैः।धर्षितं च वनं कृत्स्नमुपयुक्तं च वानरैः।।5.63.16।।
āgataiś ca pramathitaṃ yathā madhuvanaṃ hi taiḥ | dharṣitaṃ ca vanaṃ kṛtsnam upayuktaṃ ca vānaraiḥ ||
മടങ്ങിയെത്തിയ ആ വാനരന്മാർ സത്യമായും മധുവനത്തെ ആക്രമിച്ച് കലക്കി; മുഴുവൻ വനവും ധർഷിക്കപ്പെട്ടു, വാനരന്മാർ അതിനെ ഉപഭോഗിക്കുകയും ചെയ്തു—എങ്കിലും സാഹചര്യത്തിൽ അവരുടെ ധൈര്യം മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്.
"If they have trespassed into the garden that way, they might have done their duty. No doubt, Hanuman alone among them might have seen Sita.
FAQs
Dharma involves proportional judgment: even when an act appears blameworthy, its context (mission accomplished, relief after hardship) may explain it without denying norms.
News arrives that the returning vānaras have damaged Madhuvana; Lakṣmaṇa interprets this as a sign of success rather than failure.
Balanced discernment—Lakṣmaṇa neither excuses wrongdoing blindly nor ignores the larger righteous goal.