Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

षट्पञ्चाशः सर्गः — वैदेही-आश्वासनम् तथा अरिष्टारोहणम्

Consoling Sita and Ascending Mount Arishta

अधिरुह्य ततो वीरः पर्वतं पवनात्मजः।ददर्श सागरं भीमं मीनोरगनिषेवितम्।।।।

adhiruhya tatō vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ | dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnōraganiṣēvitam ||

അപ്പോൾ പവനാത്മജനായ ആ വീരൻ പർവ്വതം കയറി, മത്സ്യങ്ങളും നാഗങ്ങളും വസിക്കുന്ന ഭയാനകമായ സമുദ്രത്തെ ദർശിച്ചു.

adhiruhyahaving climbed
adhiruhya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootadhi-√ruh (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having mounted/ascended'
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/कालार्थे
vīraḥhero
vīraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचनम्
parvatammountain
parvatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्
pavana-ātmajaḥson of the Wind-god
pavana-ātmajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpavana (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुष
dadarśasaw
dadarśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्
sāgaramocean
sāgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचनम्
bhīmamterrible
bhīmam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (सागरम्)
mīna-oraga-niṣevitaminhabited by fishes and serpents
mīna-oraga-niṣevitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmīna (प्रातिपदिक) + oraga (प्रातिपदिक) + niṣevita (कृदन्त, क्त; ni-√sev)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचनम्; द्वन्द्व (mīnāś ca oragāś ca) + क्त-कृदन्त: 'मीनोरगैः निषेवितम्'

Then the heroic son of the Wind-god, who had ascended the mountain saw the dreadful ocean inhabited by fishes and snakes.

H
Hanuman
W
Wind-god (Vāyu)
O
Ocean
F
Fish
S
Serpents
M
Mountain

FAQs

Dharma includes fearless clarity: one must see obstacles as they are (truthfully) and still proceed when duty requires.

From the mountain, Hanuman surveys the formidable ocean he must cross to return to Rama.

Courage grounded in realism—he acknowledges danger without retreat.