Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

चन्द्रप्रकाशे लङ्कानिरीक्षणम्

Moonlit Survey of Lanka and the Unfound Sita

रक्षांसि वक्षांसि च विक्षिपन्ति गात्राणि कान्तासु च विक्षिपन्ति।रूपाणि चित्राणि च विक्षिपन्ति दृढानि चापानि च विक्षिपन्ति।।5.5.12।।

rakṣāṁsi vakṣāṁsi ca vikṣipanti gātrāṇi kāntāsu ca vikṣipanti |rūpāṇi citrāṇi ca vikṣipanti dṛḍhāni cāpāni ca vikṣipanti ||5.5.12||

രാക്ഷസന്മാർ പ്രദർശനാർത്ഥം നെഞ്ച് വിരിച്ചു നിന്നു; പ്രിയസ്ത്രീകളോടു ശരീരാംഗങ്ങൾ ചാഞ്ഞുവീഴ്ത്തി ചേർന്നു; വിചിത്രവും അത്ഭുതകരവും ആയ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു; ദൃഢമായ ധനുസ്സുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വളച്ച് വലിച്ചു।

rakṣāṃsidemons
rakṣāṃsi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Prathamā, Bahuvacana
vakṣāṃsichests
vakṣāṃsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvakṣas (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vikṣipantitoss/display
vikṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
gātrāṇilimbs
gātrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgātra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana
kāntāsuamong women/on women
kāntāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāntā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Bahuvacana
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vikṣipanticast/display
vikṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
rūpāṇiforms/appearances
rūpāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana
citrāṇiwonderful/variegated
citrāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana (qualifying rūpāṇi)
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vikṣipantiassume/display
vikṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana
dṛḍhānistrong
dṛḍhāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdṛḍha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana (qualifying cāpāni)
cāpānibows
cāpāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā, Bahuvacana
caand
ca:
Sam uccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vikṣipantibrandish
vikṣipanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-kṣip (धातु)
FormLaṭ-lakāra, Parasmaipada, Prathama-puruṣa, Bahuvacana

The demons were seen expanding their chests sportively and caressing their wives by placing their limbs on them. They were assuming wonderful forms, and drawing their bows up to their ears.

H
Hanumān
R
Rākṣasas
R
Rākṣasīs (women of Laṅkā)

FAQs

It implies the danger of ungoverned desire and power: dharma (maryādā) asks for restraint in sensuality and weapon-use; here both are displayed without inner discipline.

During his search, Hanumān sees the rākṣasas’ nocturnal indulgence—boastful display, intimacy, and readiness with weapons.

Hanumān’s mission-oriented focus: he remains a detached observer, not distracted by spectacle.