Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः

Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court

स रथी धन्विनां श्रेष्ठः शस्त्रज्ञोस्त्रविदां वरः।रथेनाभिययौ क्षिप्रं हनुमान्यत्र सोऽभवत्।।।।

sa rathī dhanvināṃ śreṣṭhaḥ śastrajño 'stravidāṃ varaḥ | rathenābhiyayau kṣipraṃ hanumān yatra so 'bhavat ||

ധനുര്ധരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, ശസ്ത്രജ്ഞനും, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ വരനുമായ ആ രഥി, രഥത്തിൽ കയറി വേഗത്തിൽ ഹനുമാൻ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പാഞ്ഞുചെന്നു।

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रथीcharioteer/warrior in chariot
रथी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त (one having a chariot)
धन्विनाम्of bowmen
धन्विनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधन्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘bowmen’
श्रेष्ठःbest
श्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
शस्त्रज्ञःskilled in weapons
शस्त्रज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशस्त्र + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: शस्त्राणि जानाति (knower of weapons)
अस्त्रविदाम्of missile-experts
अस्त्रविदाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्त्र + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष: अस्त्राणि वेत्ति (knowers of missiles)
वरःexcellent
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
रथेनby chariot
रथेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अभिययौadvanced/marched
अभिययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √या (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्रम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
हनुमान्Hanuman
हनुमान्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘he’ (Hanuman)
अभवत्was/was present
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Mounted on the chariot, Indrajit, the best in archery and an expert in weaponry went quickly to the place where that great Hanuman was stationed.

I
Indrajit (Meghanāda)
H
Hanumān
C
chariot (ratha)
A
astras
B
bows (dhanuṣ/bowmen)

FAQs

Role-fulfillment in epic narrative: the appointed warrior proceeds to meet the challenge directly; dharma here is shown as committed execution of one’s assigned function.

Indrajit rapidly drives to the location of Hanumān to initiate the confrontation.

Professional excellence in arms—mastery of bow, weapons, and astras.