Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

षट्चत्वारिंशः सर्गः

Ravana Deploys Five Generals; Hanuman Destroys the Commanders and the Remaining Host

भवेदिन्द्रेण वा सृष्टमस्मदर्थं तपोबलात्।सनागयक्षगन्धर्वा देवासुरमहर्षयः।।5.46.7।।युष्माभिस्सहितैस्सर्वैर्मया सह विनिर्जिताः।तैरवश्यं विधातव्यं व्यलीकं किञ्चिदेव नः।।5.46.8।।तदेव नात्र सन्देहः प्रसह्य परिगृह्यताम्।नावमान्यो भवद्भिश्च हरिर्धीरपराक्रमः।।5.46.9।।

bhaved indreṇa vā sṛṣṭam asmadarthaṃ tapobalāt |

sanāgayakṣagandharvā devāsuramaharṣayaḥ || (5.46.7)

yuṣmābhiḥ sahitaiḥ sarvair mayā saha vinirjitāḥ |

tair avaśyaṃ vidhātavyaṃ vyalīkaṃ kiñcid eva naḥ || (5.46.8)

tad eva nātra sandehaḥ prasahya parigṛhyatām |

nāvamānyo bhavadbhiś ca harir dhīraparākramaḥ || (5.46.9)

(ദക്ഷിണ പാഠപ്രകാരം) രാവണൻ ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു: ഇന്ദ്രൻ തപോബലത്താൽ നമ്മുടെ ദണ്ഡാർത്ഥം ഈ ഹനുമാനെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. നാഗ-യക്ഷ-ഗന്ധർവന്മാരെയും ദേവാസുര മഹർഷിമാരെയും വരെ—നിങ്ങളൊക്കെയുമൊപ്പം—ഞാൻ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ അവർ നമ്മുടെ മേൽ അനിഷ്ടം നിർബന്ധമായി ഒരുക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് സംശയമില്ല: ബലമായി പിടിച്ചു കീഴടക്കുക; എന്നാൽ ധീര മഹാപരാക്രമിയായ ഈ വാനരനെ അപമാനിക്കരുത്.

दृष्टाःhave been seen
दृष्टाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; कर्मणि प्रयोग: ‘were seen’
हिindeed
हि:
Prayojaka particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअवधारण/हेतौ निपात
हरयःmonkeys
हरयः:
Karma (कर्म) (object of passive ‘दृष्टाः’)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पूर्वम्formerly / earlier
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
मयाby me
मया:
Kartr/Agent (कर्ता) (in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (instrumental), एकवचन
विपुलविक्रमाःof immense prowess
विपुलविक्रमाः:
Visheshana (विशेषण) of ‘हरयः’
TypeAdjective
Rootविपुल-विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः: विपुलः विक्रमः येषाम्
वालीVali
वाली:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सहसुग्रीवः(Vali) together with Sugriva
सहसुग्रीवः:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootसह-सुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावः: ‘सुग्रीवेण सह’ (together with Sugriva)
जाम्बवान्Jambavan
जाम्बवान्:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootजाम्बवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
महाबलःmighty
महाबलः:
Visheshana (विशेषण) of ‘जाम्बवान्’
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: महत् बलं यस्य
नीलःNila
नीलः:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सेनापतिःarmy commander
सेनापतिः:
Apposition to ‘नीलः’ (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसेना-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: सेनायाः पतिः
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
येwho / those
ये:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
द्विविदादयःDvivida and others
द्विविदादयः:
Karta (कर्ता) (member in list)
TypeNoun
Rootद्विविद-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः: द्विविदः आदिः येषाम्
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
एवम्thus / like this
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner adverb)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), बहुवचन
गतिःmovement / speed
गतिः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भीमाtremendous
भीमा:
Visheshana (विशेषण) of ‘गतिः’
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘terrible/tremendous’
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
तेजःsplendour / power
तेजः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
पराक्रमःvalour
पराक्रमः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
मतिःintellect
मतिः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
बलोत्साहौstrength and energy
बलोत्साहौ:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootबल-उत्साह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः: बलम् च उत्साहः च
nor
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
रूपपरिकल्पनम्ability to change form
रूपपरिकल्पनम्:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootरूप-परिकल्पन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: रूपस्य परिकल्पनम् (ability to assume forms)

"To me it appears he is created by Indra with his ascetic power (for punishing us). I have subdued nagas, yakshas, gandharvas and even gods, asuras and ascetics with your help. So you should certainly bring him here without doing any harm. Capture the monkey forcibly. Do not insult that mighty monkey.

R
Rāvaṇa
I
Indra
H
Hanumān
N
nāgas
Y
yakṣas
G
gandharvas
D
devas
A
asuras
M
maharṣis

FAQs

Even where coercion is ordered, the text preserves a moral boundary: avoid insult and gratuitous harm—an ethical limit relevant to dharma discussions on just conduct.

A composite/recensional formatting repeats Rāvaṇa’s warning and command regarding Hanumān’s capture.

Hanumān’s dhīra-parākrama (steady prowess) is highlighted; Rāvaṇa’s caution shows strategic awareness.