Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

षट्चत्वारिंशः सर्गः

Ravana Deploys Five Generals; Hanuman Destroys the Commanders and the Remaining Host

ततस्तु दुर्धरो वीरस्सरथस्सज्यकार्मुकः।।।।किरन् शरशतैस्तीक्ष्णैरभिपेदे महाबलः।

tatas tu durdharo vīraḥ sa-rathaḥ sajya-kārmukaḥ | kiran śara-śatais tīkṣṇair abhipede mahābalaḥ ||

പിന്നീട് മഹാബലവാനായ വീരൻ ദുര്ധരൻ രഥാരൂഢനായി, വില്ല് വലിച്ചുകെട്ടി, മൂർച്ചയേറിയ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് വീണ്ടും അവനെ ആക്രമിച്ചു.

ततःthereafter, then
ततः:
अधिकरण (कालाधिकरणम्) / Temporal adverbial
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय-रूपम्)
Formअव्ययम् (क्रियाविशेषणम्) = indeclinable adverb “thereafter/then”
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्ययम्)
Formअव्ययम् (निपातः/समुच्चय-भेदकः) = particle “but/indeed/then”
दुर्धरःhard to resist/overcome
दुर्धरः:
कर्तृ (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदुर्धर (प्रातिपदिकम्; दुर् + धर)
Formविशेषणम्; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = masculine nominative singular
वीरःhero, warrior
वीरः:
कर्तृ (agent/subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = masculine nominative singular
सरथःwith a chariot, chariot-borne
सरथः:
कर्तृ (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसरथ (प्रातिपदिकम्; स- + रथ)
Formविशेषणम्; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = masculine nominative singular; ‘सह रथेन’ इत्यर्थे (having/with a chariot)
सज्यकार्मुकःhaving a strung bow
सज्यकार्मुकः:
कर्तृ (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसज्य + कार्मुक (प्रातिपदिके; सज्य = स- + ज्य; कार्मुक = धनुस्)
Formसमासः (कर्मधारयः) = ‘सज्यं कार्मुकं यस्य/सज्यं कार्मुकम्’ (bow with string fixed); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = masculine nominative singular
किरन्scattering, showering (arrows)
किरन्:
कर्तृ (कर्ता-समनाधिकरणम्; concomitant action)
TypeVerb
Rootकॄ (धातुः) → किरन् (वर्तमान-कृदन्तः शतृ-प्रत्ययः)
Formकृदन्तम् (शतृ-प्रत्ययः) वर्तमानकालिकं; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = present active participle, masculine nominative singular; क्रियाविशेषणभावेन (while doing)
शरशतैःwith hundreds of arrows
शरशतैः:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootशर + शत (प्रातिपदिके)
Formसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः) = शराणां शतम् (a hundred of arrows); नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् = neuter instrumental plural
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
करण (instrument-qualifier)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिकम्)
Formविशेषणम्; पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् = masculine instrumental plural; शरशतैः इत्यस्य विशेषणम्
अभिपेदेattacked, assailed
अभिपेदे:
क्रिया (मुख्यक्रिया); कर्म अपेक्षितम् (object implied: enemy/target)
TypeVerb
Rootअभि + पद् (धातुः) → अभिपेदे (लिट्/परोक्षभूतः)
Formतिङन्तम्; लिट्-लकारः (परोक्षभूत/परिपूर्णभूतः) = perfect; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
महाबलःvery powerful, mighty
महाबलः:
कर्तृ (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिके)
Formसमासः (कर्मधारयः) = महत् बलं यस्य / महाबलः; पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् = masculine nominative singular

Then the powerful, hero, Durdhara, mounted on his chariot, fastened his bow-string and hit Hanuman with hundreds of sharp arrows.

D
Durdhara
H
Hanumān
C
chariot (ratha)
B
bow (kārmuka)
A
arrows (śara)

FAQs

The verse illustrates how adharma escalates through force; by contrast, dharma requires steadiness and discernment when confronted by relentless aggression.

Durdhara intensifies the attack, shooting volleys of arrows from his chariot at Hanumān.

Hanumān’s resilience is highlighted indirectly—he faces not a single blow but sustained assault.