Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

षट्चत्वारिंशः सर्गः

Ravana Deploys Five Generals; Hanuman Destroys the Commanders and the Remaining Host

स तैः पञ्चभिराविद्धश्शरैश्शिरसि वानरः।।।।उत्पपात नदन् व्योम्नि दिशो दश विनादयन्।

sa taiḥ pañcabhir āviddhaḥ śaraiḥ śirasi vānaraḥ | utpapāta nadan vyomni diśo daśa vinādayan ||

ആ അഞ്ചു അമ്പുകൾ ശിരസ്സിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കെ വാനരനായ ഹനുമാൻ ഗർജ്ജിച്ചു കൊണ്ട് ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടിപ്പൊങ്ങി; അവന്റെ നാദം പത്തു ദിക്കുകളിലും മുഴങ്ങി.

सःhe
सः:
कर्ता (Agent/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); सर्वनाम-शब्दः
तैःby them / with those
तैः:
करणम् (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural); सर्वनाम-शब्दः
पञ्चभिःby five
पञ्चभिः:
करणम् (Instrument) (तैः सह)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग-प्रयोगः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural); संख्या-विशेषणम् (qualifying 'śaraiḥ')
आविद्धःpierced / struck
आविद्धः:
कर्ता-विशेषणम् (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootआ + व्यध् (धातु) → आविद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्ययः)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); विशेषणम् (qualifying 'vānaraḥ')
शरैःwith arrows
शरैः:
करणम् (Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम् (Plural)
शिरसिon the head
शिरसि:
अधिकरणम् (Location)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)
वानरःthe monkey (warrior)
वानरः:
कर्ता (Agent/Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
उत्पपातleaped up / sprang
उत्पपात:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootउत् + पत् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect; narrative past), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); परस्मैपदम्
नदन्roaring / shouting
नदन्:
कर्ता-विशेषणम् / सहक्रिया (Concomitant action of subject)
TypeAdjective
Rootनद् (धातु) → नदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ-प्रत्ययः)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); क्रियाविशेषण-भावेन (concomitant action with 'utpapāta')
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
अधिकरणम् (Location)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम् (Singular)
दिशःthe directions
दिशः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम् (Plural)
दशten
दश:
कर्म-विशेषणम् (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग-प्रयोगः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम् (Plural); संख्या-विशेषणम् (qualifying 'diśaḥ')
विनादयन्making resound / causing loud noise
विनादयन्:
कर्ता-विशेषणम् (Agent-participle governing object)
TypeAdjective
Rootवि + नद् (धातु) → विनादयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ-प्रत्ययः)
Formशतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular); सकर्मकः—कर्म 'दिशः दश'

With five arrows pierced in the head of the vanara, Hanuman leaped into the sky with terrible roar, which resounded in all the ten directions.

H
Hanumān
A
arrows (śara)
T
ten directions (daśa diśaḥ)

FAQs

Dharma is fearless perseverance: even when harmed, Hanumān does not retreat into despair; he rises, reaffirming commitment to the truthful mission entrusted to him.

After being struck by five arrows, Hanumān leaps upward and roars, intimidating the opposition and rallying his own resolve.

Abhaya (fearlessness) and utsāha (indomitable spirit).