Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

द्विचत्वारिंशः सर्गः (Sarga 42): Omens in Laṅkā, Report to Rāvaṇa, and the Kinkara Assault

स तं परिघमादाय जघान रजनीचरान्।स पन्नगमिवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः।।5.42.40।।विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य च मारुतिः।

sa taṃ parigham ādāya jaghāna rajanīcarān | sa pannagam ivādāya sphurantaṃ vinatāsutaḥ || 5.42.40 || vicacārāmbare vīraḥ parigṛhya ca mārutiḥ |

അവൻ ആ പരിഘം (ഇരുമ്പുദണ്ഡം) കൈയിലെടുത്ത് രാത്രിചരരായ രാക്ഷസന്മാരെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തി. വിനതാസുതനായ ഗരുഡൻ പുളകുന്ന നാഗത്തെ പിടിച്ചുയർത്തുന്നതുപോലെ, വീരൻ മാരുതി അതിനെ പിടിച്ച് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परिघम्iron beam
परिघम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आदायhaving taken up
आदाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having taken)
जघानstruck/killed
जघान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रजनीचरान्night-rangers (demons)
रजनीचरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरजनीचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पन्नगम्a serpent
पन्नगम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
आदायhaving seized
आदाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
स्फुरन्तम्wriggling/throbbing
स्फुरन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√स्फुर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying पन्नगम् implied)
विनता-सुतःVinata's son (Garuḍa)
विनता-सुतः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootविनता (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विनतायाः सुतः)
विचचारmoved about
विचचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√चर् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अम्बरेin the sky
अम्बरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परिगृह्यhaving grasped
परिगृह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
मारुतिःMaruti (Hanuman)
मारुतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"Who is he? By whom has he been sent? From where and why did he come here? What dialogue did you have with him?

H
Hanumān (Māruti)
P
parigha (iron bar/beam)
G
Garuḍa (Vinatāsuta)
V
Vinatā
S
serpent (pannaga)

FAQs

Force is portrayed as dharmically legitimate when directed against unjust aggression; Hanumān’s violence is instrumental and mission-bound, not personal vengeance.

Hanumān takes up an iron bar and attacks the rākṣasas, moving dynamically—even through the air—while wielding it.

Śaurya (valor) and kauśala (martial skill): swift, controlled power modeled through an epic simile (Garuḍa and the serpent).