Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

अभिज्ञानमणि

प्रदानम् — The Signet Jewel as Proof and the Consolation of Sita

तदाश्वसिहि भद्रं ते भव त्वं कालकाङ्क्षिणी।नचिराद्द्रक्ष्यसे रामं प्रज्वलन्तमिवानलम्।।।।

tad āśvasihi bhadraṃ te bhava tvaṃ kāla-kāṅkṣiṇī |

na cirād drakṣyase rāmaṃ prajvalantam ivānalam ||

അതുകൊണ്ട് ആശ്വസിക്കൂ; നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ. സമയത്തെ കാത്തിരിക്കൂ; അധികം വൈകാതെ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന രാമനെ നീ ദർശിക്കും.

तत्therefore
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रयोग (therefore)
आश्वसिहिbe comforted / take heart
आश्वसिहि:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootआ-श्वस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
भद्रम्auspiciousness / good fortune
भद्रम्:
Karta (कर्ता/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive nominal)
तेfor you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/for)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
भवbe
भव:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काल-काङ्क्षिणीone who awaits death/time
काल-काङ्क्षिणी:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य काङ्क्षिणी = 'waiting for time/death')
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
चिरात्after long / long hence
चिरात्:
Kalasambandha (काल-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-प्रयोगे अव्ययीभाववत् कालवाचक (soon/after not long)
द्रक्ष्यसेyou will see
द्रक्ष्यसे:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रज्वलन्तम्blazing
प्रज्वलन्तम्:
Visheshana (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootप्र-ज्वल् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; रामम् इति विशेषण
इवlike
इव:
Upama (उपमा-marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय
अनलम्fire
अनलम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमान

"Therefore, count the days and rest assured. Let it be auspicious to you. You will shortly see Rama burning like fire.

H
Hanumān
S
Sītā
R
Rāma

FAQs

Dharma includes sustaining hope through truthful assurance—steadiness in suffering is supported by confidence in righteous action.

Hanumān continues to console Sītā, assuring her that Rāma’s arrival and righteous wrath against injustice are near.

Sītā’s endurance and Hanumān’s supportive counsel—patience strengthened by faith in dharmic protection.