Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

अभिज्ञानमणि

प्रदानम् — The Signet Jewel as Proof and the Consolation of Sita

मम चेदल्पभाग्याया सान्निध्यात्तव वानर।अस्य शोकस्य महतो मुहूर्तं मोक्षणं भवेत्।।।।

mama ced alpabhāgyāyāḥ sānnidhyāt tava vānara | asya śokasya mahato muhūrtaṃ mokṣaṇaṃ bhavet ||

ഹേ വാനരാ! അൽപഭാഗ്യയായ എനിക്ക് നിന്റെ സാന്നിധ്യം മൂലം ഈ മഹാശോകത്തിൽ നിന്ന് ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും മോചനം ലഭിച്ചാൽ, അതു മഹാകൃപയായിരിക്കും.

ममof me, my
मम:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (if)
अल्पभाग्यायाःof the unfortunate (woman)
अल्पभाग्यायाः:
सम्बन्ध (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootअल्प-भाग्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; विशेषणम् (of ‘me’ implied as feminine speaker); समासः कर्मधारय (अल्पं भाग्यं यस्याः)
सान्निध्यात्from (your) presence
सान्निध्यात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootसान्निध्य (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)
वानरO vanara
वानर:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन, पुल्लिङ्ग
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
शोकस्यof sorrow
शोकस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
महतःgreat
महतः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषणम् (qualifies śokasya)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
कालाधिकरण (Time-duration)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कालपरिमाण (duration)
मोक्षणम्release, relief
मोक्षणम्:
कर्ता (Subject of ‘bhavet’)
TypeNoun
Rootमोक्षण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
भवेत्might be
भवेत्:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

"Your presence will relieve me of my suffering, if you stay here for a while.

S
Sītā
H
Hanumān

FAQs

Dharma includes offering solace to the afflicted; Sītā acknowledges that truthful reassurance and compassionate presence can be a real, if brief, relief.

Sītā, long oppressed in captivity, admits how Hanumān’s arrival and proximity temporarily eases her grief.

Endurance with honesty—Sītā openly names her suffering while still receiving hope through a righteous messenger.