Shloka 12
अभिज्ञानप्रदानम्
The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled
शैलस्य चित्रकूटस्य पादे पूर्वोत्तरे पुरा।।5.38.12।।तापसाश्रमवासिन्याः प्राज्यमूलफलोदके।तस्मिन्सिद्धाश्रमे देशे मन्दाकिन्या विदूरतः।।5.38.13।।तस्योपवनषण्डेषु नानापुष्पसुगन्धिषु।विहृत्य सलिले क्लिन्ना ममाङ्के समुपाविशमः।।5.38.14।।
śailasya citrakūṭasya pāde pūrvottare purā |
tāpasāśramavāsinyāḥ prājyamūlaphalodake |
tasmin siddhāśrame deśe mandākinyā vidūrataḥ ||
tasyopavanaṣaṇḍeṣu nānāpuṣpasugandhiṣu |
vihṛtya salile klinnā mamāṅke samupāviśamaḥ ||
പണ്ടുകാലത്ത് ചിത്രകൂടപർവതത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ പാദത്തിൽ, മന്ദാകിനിയിൽ നിന്ന് അകലമല്ലാത്ത സിദ്ധാശ്രമദേശത്ത്—തപസ്വികളുടെ ആശ്രമവാസം കൊണ്ടു പവിത്രവും മൂലഫലജലസമൃദ്ധവുമായ ആ പ്രദേശത്ത്—നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ ഉപവനക്കൂട്ടങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും വിഹരിച്ചിരുന്നു; ജലത്തിൽ കളിച്ചു നനഞ്ഞ ശേഷം ഞാൻ നിന്റെ മടിയിൽ വന്നു ഇരുന്നുവു.
'Long ago we were staying at Siddhasrama. This hermitage was situated to the north-east at the foot of Chitrakuta mountain which was not far from the river Mandakini. It had abundant roots, fruits and water. You sported with me in the gardens which were fragrant with many types of flowers and ponds. You sat down on my lap with wet clothes in the hermitage'.
FAQs
Truth established through intimate, non-transferable knowledge: Sītā uses a shared, private remembrance as ethical proof—satya that cannot be fabricated.
Sītā gives Hanumān a specific recollection from their forest life near Citrakūṭa as an identifying token for Rāma.
Marital fidelity and tenderness within dharma (pativratā-bhāva): the bond is recalled not as indulgence, but as a truthful sign of identity and love.