Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

हनूमत्सीतासंवादः

Hanuman’s Offer of Rescue and Sita’s Dharmic Refusal

श्रुत्वैव तु वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।चमूं प्रकर्षन्महतीं हर्यृक्षगणसङ्कुलाम्।।।।

śrutvaiva tu vaco mahyaṃ kṣipram eṣyati rāghavaḥ |

camūṃ prakarṣan mahatīṃ haryṛkṣagaṇasaṅkulām ||

എന്റെ വാക്ക് കേട്ട ഉടൻ തന്നെ രാഘവൻ അതിവേഗം വരും; വാനര-ഋക്ഷസൈന്യങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മഹാസേനയെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചുകൊണ്ട്.

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) ‘having heard’
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/contrast)
वचःwords/message
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; ‘to me/for me’
क्षिप्रम्quickly/soon
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṣipra (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
एष्यतिwill come/arrive
एष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rooti (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
राघवःRama
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
चमूम्army
चमूम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्रकर्षन्leading/drawing along
प्रकर्षन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra-kṛṣ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राघवः’ इत्यस्य विशेषणम्
महतीम्great/huge
महतीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘चमूम्’ इत्यस्य विशेषणम्
हर्यृक्षगणसङ्कुलाम्crowded with troops of monkeys and bears
हर्यृक्षगणसङ्कुलाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roothari (प्रातिपदिक) + ṛkṣa (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक) + saṅkula (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (हरयश्च ऋक्षाश्च तेषां गणैः सङ्कुला); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘चमूम्’ इत्यस्य विशेषणम्

"On hearing me Rama will reach soon with a huge army of vanaras and bears.

H
Hanumān
S
Sītā
R
Rāma (Rāghava)
V
Vānaras (monkeys)
Ṛkṣas (bears)

FAQs

Dharma is upheld through responsible action and truthful assurance—Hanumān pledges help grounded in duty to Rāma and Sītā.

Hanumān comforts Sītā, promising that Rāma will arrive soon once informed, accompanied by allied forces.

Hanumān’s loyalty and reliability as a messenger (dūta-dharma).