Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

राजविद्याविनीतश्च ब्राह्मणानामुपासिता।श्रुतवान्शीलसम्पन्नो विनीतश्च परन्तपः।।।।

rāja-vidyā-vinītaś ca brāhmaṇānām upāsitā | śrutavān śīla-sampanno vinītaś ca parantapaḥ ||

അവൻ രാജവിദ്യയിൽ വിനീതനായി പരിശീലിതനും ബ്രാഹ്മണരെ ഉപാസിക്കുന്നവനുമാണ്. ശ്രുതവാനും ശീലസമ്പന്നനും വിനയശീലനും—പരന്തപൻ, ശത്രുനാശകനുമാണ്.

rāja-vidyā-vinītaḥtrained in royal/statecraft knowledge
rāja-vidyā-vinītaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootrāja (प्रातिपदिक) + vidyā (प्रातिपदिक) + vinīta (कृदन्त, √nī-नी)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विनीतः = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
brāhmaṇānāmof the brahmins
brāhmaṇānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
upāsitāone who has served/attended (devotedly)
upāsitā:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootupāsita (कृदन्त, उप-√ās-आस्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचन (as adjective to implied masculine subject); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)
śrutavānlearned; well-versed (having heard)
śrutavān:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrutavat (प्रातिपदिक; from √śru-श्रु, क्तवत्/वत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्त (possessive of having heard/learned)
śīla-sampannaḥendowed with good conduct
śīla-sampannaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīla (प्रातिपदिक) + sampanna (कृदन्त, सम्-√pad-पद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्पन्नः = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), विशेषण
vinītaḥdisciplined
vinītaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvinīta (कृदन्त, vi-√nī-नी)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
parantapaḥscorcher of enemies
parantapaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootparantapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परं तपति इति (enemy-scorcher)

"He is well-trained in state-craft. He is devoted to brahmins. Endowed with an excellent conduct, he is learned in scriptures and a scorcher of enemies.

R
Rāma
B
Brāhmaṇas

FAQs

Dharma in rulership requires learning, discipline, and reverence for spiritual-ethical authority; power is legitimate when guided by knowledge and character.

Sītā continues describing Rāma’s qualifications as a righteous ruler and warrior.

Rāma’s vinaya (discipline/humility) joined with śīla (exemplary conduct).