Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सीताहनूमद्भाषणम्

Sita Tests the Messenger; Hanuman Offers Reassurance

हनुमानपि दुःखार्तां तां दृष्ट्वा भयमोहिताम्।अवन्दत महाबाहुस्ततस्तां जनकात्मजाम्।।।।सा चैनं भयवित्रस्ता भूयो नैवाभ्युदैक्षत।

hanumān api duḥkhārtāṃ tāṃ dṛṣṭvā bhaya-mohitām |

avandata mahābāhus tatas tāṃ janakātmajām ||

sā cainaṃ bhaya-vitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata |

ദുഃഖത്തിൽ പീഡിതയും ഭയത്തിൽ വിസ്മയിച്ചവളുമായ അവളെ കണ്ട മഹാബാഹു ഹനുമാൻ ജനകനന്ദിനിയായ സീതയെ വന്ദിച്ചു. എന്നാൽ ഭയത്തിൽ വിറച്ച സീത വീണ്ടും അവനെ നോക്കിയില്ല.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन, द्वितीया
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त-क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
वन्दमानम्bowing/saluting
वन्दमानम्:
Karma (कर्म; qualifier of object)
TypeAdjective
Rootवन्द् (धातु) → वन्दमान (कृदन्त-शानच्)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; 'तम्' इत्यस्य विशेषणम्
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-निपात (but/indeed)
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा
शशिनिभाननाmoon-faced
शशिनिभानना:
Karta (कर्ता; adjective of सीता)
TypeAdjective
Rootशशि + निभ + आनन (प्रातिपदिक-समूह)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा; बहुव्रीहि (शशिनिभं आननं यस्याः)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दीर्घम्deeply/at length
दीर्घम्:
Adhikarana (अधिकरण/Manner)
TypeIndeclinable
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययवत् (adverbial accusative: long/deeply)
उच्छ्वस्यhaving sighed
उच्छ्वस्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootउद्+श्वस् (धातु) → उच्छ्वस्य (कृदन्त-ल्यप्)
Formल्यप् (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having sighed/breathed out)
वानरम्to the monkey (vanara)
वानरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन, द्वितीया
मधुरस्वराsweet-voiced
मधुरस्वरा:
Karta (कर्ता; adjective of सीता)
TypeAdjective
Rootमधुर + स्वर (प्रातिपदिक-समूह)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन, प्रथमा; बहुव्रीहि (मधुरः स्वरः यस्याः)

The long-armed Hanuman saw Sita, who was stricken with grief and deluded with fear. He prostrated to her. But out of fear she did not look at him.

H
Hanumān
S
Sītā
J
Janaka

FAQs

Dharma appears as reverence and humility toward the virtuous (Hanumān’s bow), and as cautious self-protection under threat (Sītā’s guarded fear).

Hanumān tries to reassure Sītā through respectful salutation, but she remains fearful and avoids engaging.

Hanumān’s humility and respectful conduct; Sītā’s vigilance shaped by trauma.