Shloka 8

सीताविलापः

Sita’s Lament and Prophecy of Lanka’s Ruin

Devanagari script

का च मे जीविते श्रद्धा सुखे वा तं प्रियं विना।भर्तारं सागरान्ताया वसुधायाः प्रियंवदम्।।।।

Transliteration

kā ca me jīvite śraddhā sukhe vā taṃ priyaṃ vinā | bhartāraṃ sāgarāntāyā vasudhāyāḥ priyaṃvadam ||

Translation

എന്റെ പ്രിയനും മധുരവചനനായ ഭർത്താവും—സമുദ്രപര്യന്തമായ ഭൂമിയുടെ അധിപനും—അവനില്ലാതെ എനിക്ക് ജീവിതത്തിലോ സുഖത്തിലോ എന്ത് വിശ്വാസം, എന്ത് ആസക്തി?

Word by Word

• का: what (use)?
• का: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नार्थक

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• मे: my
• मे: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• जीविते: in life
• जीविते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• श्रद्धा: interest/faith
• श्रद्धा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुखे: in pleasure
• सुखे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• वा: or
• वा: Vikalpa (विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (or)

• तम्: him
• तम्: Apadana/Exclusion (अपादान/वियोग)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रियम्: dear
• प्रियम्: Apadana/Exclusion (अपादान/वियोग)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तम्)

• विना: without
• विना: Apadana/Exclusion (अपादान/वियोग)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; वियोगार्थक; द्वितीयया सह

• भर्तारम्: husband
• भर्तारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सागर-अन्तायाः: of (the earth) bounded by the ocean
• सागर-अन्तायाः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सागर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सागरः अन्तः यस्याः)

• वसुधायाः: of the earth
• वसुधायाः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वसुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• प्रियं-वदम्: sweet-speaking
• प्रियं-वदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + वद (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (प्रियं वदति इति)

Context

"How can I have interest in any kind of pleasure without my sweet-tongued husband, the lord of the whole earth extending up to the ocean.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma
• Vasudhā (earth)
• Sāgara (ocean)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse affirms relational dharma: Sītā’s sense of meaning is anchored in righteous marital bond and truthfulness to that bond, not in personal pleasure or survival.

What is the narrative situation?

Sītā contrasts her former life with her present captivity, declaring that without Rāma, life and pleasure have no value.

Which character virtue is emphasized?

Single-minded devotion (ekaniṣṭhā) and steadfast love aligned with dharma.