Shloka 10

सीताविलापः

Sita’s Lament and Prophecy of Lanka’s Ruin

Devanagari script

चरणेनापि सव्येन न स्पृशेयं निशाचरम्।रावणं किं पुनरहं काममेयं विगर्हितम्।।।।

Transliteration

caraṇenāpi savyena na spṛśeyaṁ niśācaram | rāvaṇaṁ kiṁ punar ahaṁ kāmam enaṁ vigarhitam || 5.26.10 ||

Translation

“എന്റെ ഇടത് കാലുകൊണ്ടുപോലും ആ നീച നിശാചരനായ രാവണനെ ഞാൻ സ്പർശിക്കില്ല; പിന്നെ എങ്ങനെ ഞാൻ അവനെ കാമത്തോടെ ആഗ്രഹിക്കും? അത് നിന്ദ്യമാണ്!”

Word by Word

• चरणेन: with the foot
• चरणेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• अपि: even
• अपि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-भाव (even)

• सव्येन: with the left (one)
• सव्येन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: सव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (चरणेन)

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• स्पृशेयम्: I would touch
• स्पृशेयम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; न-निषेधेन सह

• निशाचरम्: night-ranger (demon)
• निशाचरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: निशाचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (निशायां चरति)

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to निशाचरम्

• किम्: how then?
• किम्: Prashna (प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; प्रश्नार्थक-निपात (how/what then)

• पुनः: then/again
• पुनः: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति/अधिक्य (again/rather)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• कामम्: desire/love
• कामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of implied verb (to desire)

• एयम्: would I seek
• एयम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; 'I should go/turn to' (idiomatically: 'I should desire')

• विगर्हितम्: vile
• विगर्हितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + गर्ह् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कामम्)

Context

"I will not even touch that vile night-ranger Ravana with my left foot. What to speak of loving him.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāvaṇa
• rākṣasa (niśācara)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Uncompromising satya and chastity under coercion: Sītā asserts moral autonomy and rejects adharma, refusing even symbolic contact with an unrighteous aggressor.

What is the narrative situation?

Under pressure to submit, Sītā verbally repudiates any possibility of accepting or desiring Rāvaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Moral courage and purity of intent—firm refusal despite danger.