Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

षोडशः सर्गः (Sarga 16): Hanumān’s Recognition of Sītā and Renewed Lament

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।निहतानि जनस्थाने शरैरग्निशिखोपमैः।।5.16.9।।

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |

nihatāni janasthāne śarair agniśikhopamaiḥ ||5.16.9||

ജനസ്ഥാനത്തിൽ ഭീകരകർമ്മികളായ രാക്ഷസന്മാരിൽ പതിനാലായിരം പേർ അഗ്നിശിഖകളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകളാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.

चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे (सहस्राणि इति) प्रथमा/द्वितीया बहुवचन-समर्थ (indeclinable-like numeral usage)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रक्षसाम्of demons
रक्षसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
भीमकर्मणाम्of dreadful deeds
भीमकर्मणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभीम-कर्मन् (प्रातिपदिक; घटकाः: भीम + कर्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (रक्षसाम्)
निहतानिwere slain
निहतानि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त PPP, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सहस्राणि इति सह अन्वयः
जनस्थानेat Janasthana
जनस्थाने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजनस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
अग्निशिखोपमैःlike flames of fire
अग्निशिखोपमैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootअग्नि-शिखा-उपम (प्रातिपदिक; घटकाः: अग्नि + शिखा + उपम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (शरैः)
J
Janasthāna
R
Rākṣasas
R
Rāma (implied agent in context)

FAQs

Dharma is the decisive curbing of adharma: violent aggressors who terrorize others are removed, restoring safety and moral balance.

Hanumān cites the scale of Rāma’s earlier victories to reassure Sītā that rescue from Laṅkā is within Rāma’s power.

Rāma’s righteous might and effectiveness: his power is portrayed as purifying and unstoppable, like fire.