Shloka 22
अशोकवनिकाविचारः
Survey of the Aśoka Grove and its Enchanted Landscape
वापीश्च विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा।महार्हैर्मणिसोपानैरुपपन्नास्ततस्ततः।।।।मुक्ताप्रवालसिकताः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः।काञ्चनैस्तरुभिश्चित्रैस्तीरजैरुपशोभिताः।।।।फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपकूजिताः।नत्यूहरुतसंघुष्टा हंससारसनादिताः।।।।दीर्घाभिर्द्रुमयुक्ताभिः सरद्भिश्च समन्ततः।अमृतोपमतोयाभिश्शिवाभिरुपसंस्कृताः।।।।लताशतैरवततास्सन्तानकुसुमावृताः।नानागुल्मावृतघनाः करवीरकृतान्तराः।।।।
vāpīś ca vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā |
mahārhair maṇisopānair upapannās tatas tataḥ ||
muktāpravālasikatāḥ sphāṭikāntarakuṭṭimāḥ |
kāñcanais tarubhiś citrais tīrajair upaśobhitāḥ ||
phullapadmotpalavanāś cakravākopakūjitāḥ |
natyūharutasaṅghuṣṭā haṃsasārasanāditāḥ ||
dīrghābhir drumayuktābhiḥ saridbhiś ca samantataḥ |
amṛtopamatoyābhiḥ śivābhir upasaṃskṛtāḥ ||
latāśatair avatātāḥ santānakusumāvṛtāḥ |
nānāgulmāvṛtaghanāḥ karavīrakṛtāntarāḥ ||
അവൻ പലവിധ ആകൃതികളിലുള്ള വാപികൾ കണ്ടു—പരമശുദ്ധജലത്തോടെ നിറഞ്ഞവ, ഇടവിടങ്ങളിൽ മഹാമൂല്യമായ മണി പതിപ്പിച്ച സോപാനങ്ങളാൽ സമ്പന്നം. അവയുടെ മണൽ മുത്തും പ്രവാളവും പോലെ, അകത്തെ കല്ലുപാളി സ്ഫടികംപോലെ ദീപ്തം; തീരങ്ങൾ കാഞ്ചനമയമായ വർണ്ണവൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കൃതം. വിരിഞ്ഞ പദ്മ-ഉത്പലവനങ്ങളിൽ ചക്രവാകങ്ങളുടെ കൂജനവും, നത്യൂഹങ്ങളുടെ കലരവവും, ഹംസ-സാരസങ്ങളുടെ നാദവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ചുറ്റുമെല്ലാം ദീർഘമായ, വൃക്ഷനിരകളോടുകൂടിയ ചെറുനദീപ്രവാഹങ്ങൾ ഒഴുകി—അമൃതസമമായ ജലത്തോടെ, ശിവമംഗളമായി മനോഹരമായി ക്രമീകരിച്ചവ. നൂറുകണക്കിന് ലതകൾ താഴേയ്ക്ക് തൂങ്ങി, സന്താനകപുഷ്പങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട്; പലവിധ കുറ്റിച്ചെടികളാൽ ഘനമായി, കരവീരസസ്യങ്ങൾ ഇടവിടങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞ് ശോഭിച്ചു.
He observed ponds of different shapes filled with clear water with steps paved with rich gems, with sands of pearls and corals and bottoms of crystal, which contained beds of lotuses in bloom, adorned with chakravaka birds and resonant with cacklings of swans and sarasas and vatyuhas rubbing their beaks. There were golden platforms built on banks and platforms built of crystals. There were trees on the bank of streams, and nectar-like sacred waters flowing in them surrounded by hundreds of creepers, and Ashoka blossoms scattered everywhere, with thickly grown bushes of different kinds, with lilies in bloom in tanks.
FAQs
The verse presents ordered beauty and auspiciousness as a sign of cultivated life; dharma is the harmonizing principle that aligns environment, conduct, and purpose—yet Hanumān remains committed to truth (satya) over aesthetic distraction.
Hanumān surveys the refined water-gardens—ponds, jeweled steps, blooming lotuses, and birds—within the Aśoka grove complex.
Steady attention (ekāgratā): he perceives detail without losing sight of his mission to find Sītā.