Sarga 67

Verse 1

तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।वीर्येणापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम्।।4.67.1।।सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम्।।4.67.2।।

ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാൻ പെട്ടെന്നു ജൃംഭിച്ചു, നൂറു യോജനങ്ങൾ കടക്കുവാൻ ദേഹം വിപുലമാക്കി, വീര്യത്തിൽ നിറഞ്ഞുയരുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ അവർ ക്ഷണത്തിൽ ശോകം ഉപേക്ഷിച്ചു. ഹർഷപരവശരായി അവർ ജയധ്വനി മുഴക്കി, മഹാബലനായ ഹനുമാനെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 2

तं दृष्ट्वा जृम्भमाणं ते क्रमितुं शतयोजनम्।वीर्येणापूर्यमाणं च सहसा वानरोत्तमम्।।4.67.1।।सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः।विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम्।।4.67.2।।

വാനരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹനുമാനെ അപ്രതീക്ഷിതമായി വിസ്തരിച്ച്, നൂറ് യോജന കടക്കാൻ വീര്യത്തോടെ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി കണ്ടപ്പോൾ അവർ ഉടൻ തന്നെ ദുഃഖം വിട്ടുകളഞ്ഞു. ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ് അവർ ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു, മഹാബലനായ ഹനുമാനെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 3

प्रहृष्टा विस्मिताश्चैव वीक्षन्ते स्म समन्ततः।त्रिविक्रमकृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः।।4.67.3।।

ആനന്ദത്തോടെയും വിസ്മയത്തോടെയും അവർ എല്ലാദിക്കുകളിലും നിന്നു നോക്കി—ത്രിവിക്രമോത്സാഹം നിറഞ്ഞ നാരായണനെ ഒരിക്കൽ പ്രജകൾ കണ്ടതുപോലെ.

Verse 4

संस्तूयमानो हनुमान्व्यवर्धत महाबलः।समाविध्य च लाङ्गूलं हर्षाद्बलमुपेयिवान्।।4.67.4।।

വാനരന്മാർ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ മഹാബലനായ ഹനുമാൻ കൂടുതൽ പ്രബലനായി; ആനന്ദത്തോടെ വാൽ ചുഴറ്റി, ഉള്ളിൽ ശക്തി സമാഹരിച്ചു.

Verse 5

तस्य संस्तूयमानस्य सर्वैर्वानरपुङ्गवैः।तेजसापूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम्।।4.67.5।।

സകല വാനരപുംഗവന്മാരാലും സ്തുതിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, തേജസ്സാൽ നിറഞ്ഞുയർന്ന ഹനുമാന്റെ രൂപം അന്നേരം അനുത്തമമായി തെളിഞ്ഞു.

Verse 6

यथा विजृम्भते सिंहो विवृद्धो गिरिगह्वरे।मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते।।4.67.6।।

പർവതഗുഹയിൽ വളർന്ന് ശക്തനായ സിംഹം എങ്ങനെ വിസ്തരിച്ചു ജൃംഭിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ മാരുതന്റെ ഔരസപുത്രനായ ഹനുമാൻ അന്നേരം അവയവങ്ങൾ നീട്ടി വിസ്തരിച്ചു.

Verse 7

अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः।अम्बरीषमिवाऽदीप्तं विधूम इव पावकः।।4.67.7।।

ധീമാനായ ഹനുമാൻ ജൃംഭിച്ച് ദേഹം വിപുലമാക്കുമ്പോൾ അവന്റെ മുഖം അത്യന്തം ദീപ്തിയായി ശോഭിച്ചു—ജ്വലിക്കുന്ന ഭട്ടിപോലെ പ്രദീപ്തവും, പുകരഹിതമായ അഗ്നിപോലെ പ്രകാശവുമായിരുന്നു.

Verse 8

हरीणामुत्थितो मध्यात्सम्प्रहृष्टतनूरुहः।अभिवाद्य हरीन्वृद्धान्हनुमानिदमब्रवीत्।।4.67.8।।

വാനരന്മാരുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, ആനന്ദോന്മാദത്തിൽ രോമാഞ്ചിതനായ ഹനുമാൻ വാനരവൃദ്ധന്മാരെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു; പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 9

अरुजत्सर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः।बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः।।4.67.9।।

അഗ്നിയുടെ സഖനായ അനിലൻ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അളവറ്റ ശക്തിയുള്ള ആ വायु സർവ്വത്ര ഗമിച്ച് പർവതശിഖരങ്ങളെയും പോലും തകർത്തുകളയാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ.

Verse 10

तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः।मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः।।4.67.10।।

ഞാൻ മഹാത്മാവും അതിവേഗഗാമിയുമായ മാരുതൻ—വായുദേവൻ—എന്നവന്റെ ഔരസപുത്രൻ; ചാടലിൽ ഞാൻ അവനോടു തുല്യൻ.

Verse 11

उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्।मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः।।4.67.11।।

ആകാശത്തെ ചുരണ്ടുന്നതുപോലെ തോന്നുന്ന ആ വിശാലമായ മേരു പർവ്വതത്തെ, സ്പർശിക്കാതെയേയും, ഞാൻ ആയിരം പ്രാവശ്യം പരിക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ.

Verse 12

बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे।समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम्।।4.67.12।।

എന്റെ ഭുജബലത്തിന്റെ വേഗത്തിൽ പിന്തള്ളപ്പെടുന്ന സമുദ്രത്തെ, ഞാൻ ഉത്സഹിച്ചാൽ പർവ്വതങ്ങളും നദികളും തടാകങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ലോകത്തെ മുഴുവൻ പ്രളയജലത്തിൽ മുങ്ങിക്കളയാൻ കഴിയും.

Verse 13

ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः।सम्मूर्च्छितमहाग्राहस्समुद्रो वरुणालयः।।4.67.13।।

എന്റെ ഊരു-ജംഘകളുടെ വേഗത്തിൽ വരുൺനിവാസമായ സമുദ്രം ഉന്മേഷത്തോടെ ഉയർന്നു കുതിക്കും; ആ ആഘാതത്തിൽ മഹാഗ്രാഹങ്ങൾ മൂർച്ചിതരാകും.

Verse 14

पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेविते।वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः।।4.67.14।।

പക്ഷികൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആകാശത്തിൽ പറക്കുന്ന സർപ്പഭക്ഷകനായ വൈനതേയൻ ഗരുഡനെ ഞാൻ ആയിരം പ്രാവശ്യം ചുറ്റി വരാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ ആകുന്നു.

Verse 15

उदयात्प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।अनस्तमितमादित्यमभिगन्तुं समुत्सहे।।4.67.15।।ततो भूमिमसंस्पृश्य पुनरागन्तुमुत्सहे।प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः।।4.67.16।।

ഹേ പ്ലവഗർഷഭാ, ഉദയത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട ജ്വലിക്കുന്ന രശ്മിമാലാധാരിയായ സൂര്യനെ ഞാൻ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയും; അവൻ അസ്തമിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ വീണ്ടും അവനെ സമീപിക്കാനും കഴിയും. പിന്നെ ഭൂമിയെ സ്പർശിക്കാതെ, അതേ മഹത്തായ ഭയങ്കര വേഗത്താൽ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാനും എനിക്ക് കഴിയും.

Verse 16

उदयात्प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्।अनस्तमितमादित्यमभिगन्तुं समुत्सहे।।4.67.15।।ततो भूमिमसंस्पृश्य पुनरागन्तुमुत्सहे।प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः।।4.67.16।।

പിന്നെ, ഹേ പ്ലവഗർഷഭാ, ഭൂമിയെ സ്പർശിക്കാതെ, അതേ മഹത്തായ ഭയങ്കര വേഗത്താൽ ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാൻ കഴിയും.

Verse 17

उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्।सागरं क्षोभयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्।।4.67.17।।

ആകാശഗമികളായ എല്ലാവരെയും ഞാൻ മറികടക്കാൻ കഴിയും; സമുദ്രത്തെ കലക്കി ക്ഷോഭിപ്പിക്കുകയും ഭൂമിയെ പോലും പിളർത്തുകയും ചെയ്യാം.

Verse 18

पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमाः।हरिष्याम्यूरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम्।।4.67.18।।

ഹേ പ്ലവംഗമ വാനരന്മാരേ! ഞാൻ ചാടിക്കുതിച്ചുപോകുമ്പോൾ പർവ്വതങ്ങളെ പൊടിപൊടിയായി ചതച്ചുകളയും; പിന്നെയും ചാടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, എന്റെ തുടകളുടെ മഹാവേഗത്തോടെ മഹാസമുദ്രത്തെയും വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകും.

Verse 19

लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः।अनुयास्यन्ति मामद्य प्लवमानं विहायसा।।4.67.19।।

ഇന്ന് ഞാൻ ആകാശത്തിലൂടെ ചാടിക്കുതിക്കുമ്പോൾ, വള്ളികളിലെ നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങളും എല്ലായിടത്തുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളുടെ പുഷ്പങ്ങളും എന്റെ പിന്നാലെ ഒഴുകിവന്ന് എന്നെ അനുഗമിക്കും.

Verse 20

भविष्यति हि मे पन्थास्स्वातेः पन्था इवाम्बरे।चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव वा।।4.67.20।।द्रक्ष्यन्ति निपतिष्यन्तं च सर्वभूतानि वानराः।

ഹേ വാനരന്മാരേ! ആകാശത്തിലെ എന്റെ പാത സ്വാതി നക്ഷത്രത്തിന്റെ പാതപോലെ ആയിരിക്കും. ഭയാനകമായ ആകാശത്തിൽ ഞാൻ സഞ്ചരിച്ച്—ഉയർന്ന് പിന്നെ താഴേ ഇറങ്ങിയും—ഇരിക്കുമ്പോൾ, സർവ്വഭൂതങ്ങളും എന്നെ ദർശിക്കും.

Verse 21

महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यथ वानराः।।4.67.21।।दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्।

ഹേ വാനരന്മാരേ! നിങ്ങൾ എന്നെ മഹാമേരുവിനെപ്പോലെ ദർശിക്കും—ആകാശത്തെ മൂടിക്കൊണ്ട് മുന്നേറുന്നവനായി, ആകാശം തന്നെയെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ.

Verse 22

विधमिष्यामि जीमूतान्कम्पयिष्यामि पर्वतान्।।4.67.22।।सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानस्समाहितः।

മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി ചാടിക്കുതിക്കുന്ന ഞാൻ മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കും, പർവ്വതങ്ങളെ കുലുക്കും, മഹാസമുദ്രത്തെയും വറ്റിച്ചുകളയും.

Verse 23

वैनतेयस्य या शक्तिर्मम सा मारुतस्य वा।।4.67.23।।ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाजवम्।न तद्भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत्।।4.67.24।।

വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ)ക്കുള്ള ശക്തി എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് എനിക്കുമുള്ളത്—മാരുതൻ (വായുദേവൻ)ക്കുമതുപോലെ. സുപർണരാജനെയും മഹാവേഗിയായ മാരുതനെയും ഒഴികെ, ഞാൻ പറക്കുമ്പോൾ എന്നെ പിന്തുടരാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജീവിയെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.

Verse 24

वैनतेयस्य या शक्तिर्मम सा मारुतस्य वा।।4.67.23।।ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाजवम्।न तद्भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत्।।4.67.24।।

വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ)ക്കുള്ള പറക്കൽശക്തിയോ—അല്ലെങ്കിൽ മാരുതൻ (വായുദേവൻ)ക്കുള്ളതോ—അതേ തന്നെയാണ് എനിക്കുള്ളത്. സുപർണരാജനെയും മഹാവേഗിയായ മാരുതനെയും ഒഴികെ, ഞാൻ ആകാശത്തിലൂടെ ചാടിപ്പായുമ്പോൾ എന്റെ വേഗം പിന്തുടരാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജീവിയെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.

Verse 25

निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्।सहसा निपतिष्यामि घनाद्विद्युदिवोत्थिता।।4.67.25।।

മേഘത്തിൽ നിന്നുയർന്ന മിന്നൽപോലെ, ആശ്രയമില്ലാത്ത ആകാശത്തിലൂടെ ഞാൻ പെട്ടെന്നു—കണ്ണിമയ്ക്കുന്നത്ര സമയത്തിനുള്ളിൽ—താഴേക്ക് പതിക്കും.

Verse 26

भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरे।विष्णोर्विक्रममाणस्य पुरा त्रीन्विक्रमानिव।।4.67.26।।

സമുദ്രത്തിന്മേൽ ചാടിപ്പായുമ്പോൾ എന്റെ രൂപം, പുരാതനകാലത്ത് വിഷ്ണു മൂന്നു മഹാവിക്രമങ്ങൾ എടുത്തപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്ന രൂപംപോലെ ആയിരിക്കും.

Verse 27

बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा।अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः।।4.67.27।।

എന്റെ ബുദ്ധിയാലും—മനസ്സിന്റെ ചലനത്താലും—ഞാൻ ഇത് മുൻകൂട്ടി കാണുന്നു: ഞാൻ വൈദേഹിയെ തീർച്ചയായും ദർശിക്കും. ആനന്ദിക്കുവിൻ, ഹേ പ്ലവംഗമാരേ!

Verse 28

मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे।अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः।।4.67.28।।

വേഗത്തിൽ ഞാൻ മാരുതദേവനോടു തുല്യൻ, ജവത്തിൽ ഗരുഡനോടു തുല്യൻ; പത്തായിരം യോജന ദൂരം ഞാൻ കടന്നുപോകുമെന്നതാണ് എന്റെ നിശ്ചയം.

Verse 29

वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः।विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये।।4.67.29।।लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः।

വജ്രധാരിയായ വാസവേന്ദ്രനെയായാലും സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവെയായാലും ഞാൻ പെട്ടെന്ന് നേരിട്ട്, അവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു ആ അമൃതം കവർന്നു ഇവിടെ ഉടൻ കൊണ്ടുവരുമെന്നതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം; ലങ്കയെയും പിഴുതെടുത്ത് എടുത്തുകൊണ്ടുപോകുമെന്നുമാണ് എന്റെ നിശ്ചയം.

Verse 30

तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितौजसम्।।4.67.30।।प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः।

ഇങ്ങനെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനെ അവിടെ ഹർഷിതരായ വാനരങ്ങൾ വിസ്മയത്തോടെ നോക്കി നിന്നു.

Verse 31

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम्।।4.67.31।।उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान्हरिसत्तमः।

ബന്ധുക്കളുടെ ദുഃഖം അകറ്റുന്ന അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അത്യന്തം ഹർഷിതനായ ഹരിസത്തമൻ ജാംബവാൻ പറഞ്ഞു.

Verse 32

वीर केसरिणः पुत्र हनुमान्मारुतात्मज।।4.67.32।।ज्ञातीनां विपुलश्शोकस्त्वया तात प्रणाशितः।

വീരനേ! കേസരിയുടെ പുത്രനും മാരുതാത്മജനുമായ ഹനുമാനേ; പ്രിയ താതാ, നിനാൽ ബന്ധുക്കളുടെ മഹാദുഃഖം നശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 33

तव कल्याणरुचयः कपिमुख्यास्समागताः।।4.67.33।।मङ्गलं कार्यसिद्ध्यर्थं करिष्यन्ति समाहिताः।

നിന്റെ ക്ഷേമകാംക്ഷികളായ കപിമുഖ്യർ ഒന്നിച്ചുകൂടിയിരിക്കുന്നു; മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി കാര്യസിദ്ധിക്കായി മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തും.

Verse 34

ऋषीणां च प्रसादेन कपिवृद्धमतेन च।।4.67.34।।गुरूणां च प्रसादेन प्लवस्व त्वं महार्णवम्।

ഋഷികളുടെ അനുഗ്രഹത്താലും, വൃദ്ധ കപികളുടെ അനുമോദിത ഉപദേശത്താലും, ഗുരുജനങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താലും—നീ മഹാസമുദ്രം കടക്കുക.

Verse 35

स्थास्यामश्चैकपादेन यावदागमनं तव।।4.67.35।।त्वद्गतानि च सर्वेषां जीवनानि वनौकसाम्।

നിന്റെ മടങ്ങിവരുവോളം ഞങ്ങൾ ഒരുകാലിൽ നിന്നുകൊണ്ട് കാത്തിരിക്കും; കാരണം വനവാസികളായ ഞങ്ങളുടെയെല്ലാം ജീവൻ ഇനി നിനക്കാണ് ആശ്രിതം.

Verse 36

ततस्तु हरिशार्दूलस्तानुवाच वनौकसः।।4.67.36।।नेयं मम मही वेगं लङ्घने धारयिष्यति।

അപ്പോൾ കപിശാർദൂലനായ ഹനുമാൻ ആ വനവാസികളോടു പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ചാടിപ്പുറപ്പെടുമ്പോൾ ധരിക്കുന്ന വേഗത്തെ ഈ ഭൂമി സഹിക്കുകയില്ല.”

Verse 37

एतानीह नगस्यास्य शिलासङ्कटशालिनः।।4.67.37।।शिखराणि महेन्द्रस्य स्थिराणि सुमहान्ति च।

ഇവ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിന്റെ ശിഖരങ്ങളാകുന്നു—ഘനമായ ശിലാസങ്കടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, അചലവും അതിമഹത്തുമായവ.

Verse 38

एषु वेगं करिष्यामि महेन्द्रशिखरेष्वहम्।।4.67.38।।नानाद्रुमविकीर्णेषु धातुनिष्यन्दशोभिषु।

ഈ മഹേന്ദ്രശിഖരങ്ങളിൽ ഞാൻ വേഗം കൂട്ടും—വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ചരിവുകളിലും ധാതുനീരൊഴുക്കുകളുടെ തിളക്കത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും.

Verse 39

एतानि मम निष्पेषं पादयोः प्लवतां वराः।।4.67.39।।प्लवतो धारयिष्यन्ति योजनानामितश्शतम्।

ഹേ ചാടുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ! ഞാൻ ഇവിടെ നിന്ന് നൂറു യോജന അകലേക്ക് ചാടുമ്പോൾ, എന്റെ പാദങ്ങളുടെ പ്രഹാരജന്യമായ ചതച്ചിടൽ ഈ ശിഖരങ്ങൾ സഹിക്കും.

Verse 40

ततस्तं मारुतप्रख्यस्सहरिर्मारुतात्मजः।।4.67.40।।आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः।वृतं नानाविधैः वृक्षैर्मृगसेवितशाद्वलम्।।4.67.41।।लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम्।सिंहशार्दूलचरितं मत्तमातङ्गसेवितम्।।4.67.42।।मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसङ्कुलम्।

അപ്പോൾ കാറ്റുപോലെ ദീപ്തനായ, മാർുതാത്മജനായ ശത്രുനാശകൻ ആ വാനരൻ പർവതങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ മഹേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കയറി; പലവിധ വൃക്ഷങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട, മാൻമൃഗങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന പച്ചപ്പുള്ള പുല്മേടുകളുള്ള; വള്ളികളും പുഷ്പങ്ങളും കനത്ത, നിത്യപുഷ്പഫലധാരികളായ വൃക്ഷങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ; സിംഹ-വ്യാഘ്രങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന, മദിച്ച ആനകൾ വസിക്കുന്ന; ഉന്മത്ത പക്ഷിസമൂഹങ്ങളുടെ നാദം മുഴങ്ങുന്ന, ജലപാതങ്ങളുടെ ചിതറലാൽ നിറഞ്ഞതായ ആ പർവതത്തിലേക്ക്.

Verse 41

ततस्तं मारुतप्रख्यस्सहरिर्मारुतात्मजः।।4.67.40।।आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः।वृतं नानाविधैः वृक्षैर्मृगसेवितशाद्वलम्।।4.67.41।।लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम्।सिंहशार्दूलचरितं मत्तमातङ्गसेवितम्।।4.67.42।।मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसङ्कुलम्।

അരിമർദനനായ ഹനുമാൻ നഗശ്രേഷ്ഠമായ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ आरोഹണം ചെയ്തു; നാനാവിധ വൃക്ഷങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതും, മൃഗങ്ങൾ (മാൻ) സേവിക്കുന്ന പച്ചപ്പുള്ള പുല്മേടുകളാൽ വിരിഞ്ഞതുമായിരുന്നു അതിന്റെ ചരിവുകൾ.

Verse 42

ततस्तं मारुतप्रख्यस्सहरिर्मारुतात्मजः।।4.67.40।।आरुरोह नगश्रेष्ठं महेन्द्रमरिमर्दनः।वृतं नानाविधैः वृक्षैर्मृगसेवितशाद्वलम्।।4.67.41।।लताकुसुमसम्बाधं नित्यपुष्पफलद्रुमम्।सिंहशार्दूलचरितं मत्तमातङ्गसेवितम्।।4.67.42।।मत्तद्विजगणोद्घुष्टं सलिलोत्पीडसङ्कुलम्।

ആ പർവതം ലതകളും കുസുമങ്ങളും കൊണ്ട് സാന്ദ്രമായിരുന്നു; നിത്യവും പുഷ്പഫലങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു; സിംഹ-ശാർദൂലങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്നതും മദോന്മത്ത ഗജങ്ങൾ സേവിക്കുന്നതും; മദമത്ത പക്ഷിസമൂഹങ്ങളുടെ കൂജനത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നതും, വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുടെ തുള്ളിച്ചാട്ടവും ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ തിരക്കുമാൽ നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു.

Verse 43

महद्भिरुच्छ्रितं शृङ्गैर्महेन्द्रं स महाबलः।।4.67.43।।विचचार हरिश्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः।

മഹാബലശാലിയായ ഹരിശ്രേഷ്ഠൻ ഹനുമാൻ—വിക്രമത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യൻ—മഹത്തായ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളാൽ ഉന്നതമായ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ വിഹരിച്ചു നടന്നു.

Verse 44

पादाभ्यां पीडितस्तेन महाशैलो महात्मना।।4.67.44।।रराज सिंहाभिहतो महान्मत्त इव द्विपः।

ആ മഹാത്മാവിന്റെ പാദങ്ങളാൽ അമർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ ആ മഹാശൈലം ദീപ്തിയായി തിളങ്ങി; സിംഹത്തിന്റെ പ്രഹരത്തിൽ തകർന്ന മഹാ മദോന്മത്ത ഗജംപോലെ.

Verse 45

मुमोच सलिलोत्पीडान्विप्रकीर्णशिलोच्चयः।।4.67.45।।वित्रस्तमृगमातङ्गः प्रकम्पितमहाद्रुमः।

പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയ ആ പർവ്വതം ഉച്ചത്തിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ജലധാരകൾ വിട്ടു; ഭീതിയിലായ മൃഗങ്ങളും ഗജങ്ങളും വിറച്ചു, മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ ശക്തമായി കുലുങ്ങി.

Verse 46

नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।।4.67.46।।उत्पतद्भिश्च विहगैर्विद्याधरगणैरपि।त्यज्यमानमहासानुस्सन्निलीनमहोरगः।।4.67.47।।चलशृङ्गशिलोद्घातस्तदाऽभूत्स महागिरिः।

അപ്പോൾ ആ മഹാഗിരി കലഹമായി മാറി: മദ്യസംഗമത്തിൽ കർക്കശരായ നാനാവിധ ഗന്ധർവയുഗങ്ങൾ അതിന്റെ വിശാല സാനുക്കൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; പക്ഷികൾ പറന്നു, വിദ്യാധരഗണങ്ങളും പിരിഞ്ഞുപോയി; മഹാസർപ്പങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞുകിടന്നു, കുലുങ്ങുന്ന ശിഖരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാറകൾ താഴേക്ക് തെറിച്ചു വീണു.

Verse 47

नानागन्धर्वमिथुनैः पानसंसर्गकर्कशैः।।4.67.46।।उत्पतद्भिश्च विहगैर्विद्याधरगणैरपि।त्यज्यमानमहासानुस्सन्निलीनमहोरगः।।4.67.47।।चलशृङ्गशिलोद्घातस्तदाऽभूत्स महागिरिः।

പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയ ആ പർവ്വതം ഉച്ചത്തിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ജലധാരകൾ വിട്ടു; ഭീതിയിലായ മൃഗങ്ങളും ഗജങ്ങളും വിറച്ചു, മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ ശക്തമായി കുലുങ്ങി.

Verse 48

निश्श्वसद्भिस्तदाऽर्तैस्तु भुजङ्गैरर्धनि:सृतैः।।4.67.48।।सपताक इवाभाति स तदा धरणीधरः।

അപ്പോൾ ആ ധരണീധരൻ പർവ്വതം പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ചതുപോലെ തോന്നി; കാരണം വ്യാകുലരായ ഭുജംഗങ്ങൾ പകുതി പുറത്തുവന്ന് പിളർപ്പുകളിൽ നിന്ന് ഫൂത്കരിച്ച് ശ്വാസം വിട്ടു.

Verse 49

ऋषिभिस्त्राससम्भ्रान्तैस्त्यज्यमानः शिलोच्चयः।।4.67.49।।सीदन्महति कान्तारे सार्थहीन इवाध्वगः।

ഭീതിയിൽ വിറച്ച ഋഷിമാർ ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശിലോച്ചയം മഹാ കാന്താരത്തിൽ ദുഃഖത്തോടെ താഴ്ന്നു പോകുന്നതുപോലെ, കൂട്ടമറ്റ യാത്രക്കാരനെപ്പോലെ തോന്നി.

Verse 50

सवेगवान् वेगसमाहितात्माहरिप्रवीरः परवीरहन्ता।मनस्समाधाय महानुभावोजगाम लङ्कां मनसा मनस्वी।।4.67.50।।

വേഗത്തിൽ ഉത്സുകനും ഗതിയിൽ ഏകാഗ്രചിത്തനുമായ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ആ വാനരപ്രവീരൻ മനസ്സിനെ സമാധാനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. മഹാനുഭാവനും ദൃഢനിശ്ചയനും ആയ ഹനുമാൻ ആദ്യം മനസ്സിൽ തന്നേ ലങ്കയെ എത്തി, പിന്നെ ലങ്കയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.