Shloka 43
शरत्प्रवेशे रामविलापः तथा सुग्रीवप्रमादे लक्ष्मणप्रेषणम्
Autumn’s Onset: Rama’s Lament and Lakshmana Sent to Sugriva
नदीघनप्रस्रवणोदकानामतिप्रवृद्धानिलबर्हिणानाम्।प्लवङ्गमानां च गतोत्सवानांद्रुतं रवास्सम्प्रति सम्प्रणष्टाः।।
nadīghanaprasravaṇodakānām atipravṛddhānilabarhiṇānām | plavaṅgamānāṃ ca gatotsavānāṃ drutaṃ ravāḥ samprati sampraṇaṣṭāḥ ||
നദികളും ഘനമേഘങ്ങളും ജലപ്രസ്രവണങ്ങളും മുഴക്കിയിരുന്ന ഗർജ്ജനധ്വനി ഇപ്പോൾ വേഗത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ശക്തമായ കാറ്റിൽ ഉത്സാഹിച്ചിരുന്ന മയിലുകളുടെ ഉത്സവഭാവം മങ്ങുന്നു, പ്ലവംഗന്മാരുടെയും തവളകളുടെയും കൂകൽ പോലും നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു.
'Suddenly the turbulent sounds of the river waters, waterfalls and thunder-clouds have stopped. The peacoks having lost the pleasure of blowing winds lost their excitement. The croaking of frogs is silent.
FAQs
The cessation of turbulence suggests that agitation is temporary; Dharma favors steadiness and calm—conditions in which truth (Satya) can be heard and acted upon.
The seasonal shift to autumn quiets the monsoon’s noise; natural ‘celebrations’ subside, marking a transition to a more settled time.
Composure (śama): the ideal of a mind that, like nature after storms, becomes quiet and fit for right action.